Drie oorzaken waarom het Coa weer extra plekken voor azc’s zoekt

Azc in Assen, waar asielzoekers verblijven in afwachting van een verblijfsvergunning. Beeld Kees van de Veen

Begin dit jaar dacht het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa) nog het ene na het andere asielzoekerscentrum te kunnen sluiten, maar nu is het toch weer met gemeenten in gesprek over extra opvangplekken. 

De afgelopen tijd heeft het Coa al tweeduizend reserveplekken in gebruik genomen. Binnen de al bestaande afspraken met gemeenten kunnen de azc’s nog wel wat groeien, maar het Coa wil voorbereid zijn. “Misschien hebben we die extra afspraken niet nodig, maar mocht dat wel zo zijn, dan willen we er klaar voor zijn”, aldus de woordvoerder van het Coa. Waarom neemt het aantal mensen dat in een asielzoekerscentrum woont weer toe?

1 Er komen weer meer asielzoekers naar Nederland

In augustus kwamen 2034 mensen aan in Nederland en vroegen voor het eerst asiel aan. Dat is de grootste groep in de afgelopen twaalf maanden. In augustus 2017 deden grofweg 1300 mensen een eerste asielverzoek, in januari dit jaar waren dat er nog rond de 1500. De grootste groep, zo’n 16 procent, komt uit Syrië.

Heel opvallend is die stijging ­volgens Vluchtelingenwerk niet. Er zitten er altijd fluctuaties in het ­aantal mensen dat maandelijks aanklopt voor asiel, aldus een woordvoerder.

Asielzoekers komen terecht in een van de asielzoekerscentra door het hele land. Daar moeten ze wachten op het oordeel van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Die beslist wie er recht heeft op een verblijfsvergunning.

De wachttijden van de IND worden langer

Op papier zouden asielzoekers een week moeten wachten tot de start van hun asielprocedure. Maar volgens Vluchtelingenwerk kan de wachttijd inmiddels oplopen tot 28 weken. De IND spreekt in een persbericht over wachttijden die ‘langer zijn dan gewenst’.

Een asielprocedure duurt in principe acht dagen. Maar asielzoekers met een ingewikkelde aanvraag, bijvoorbeeld omdat ze geen identiteitspapieren hebben, gaan een verlengde procedure in die tot achttien maanden kan duren. Volgens Vluchtelingenwerk komen, vanwege de capaciteitsproblemen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst, ook asielzoekers die er niet thuis horen terecht in die lange procedure.

Volgens een woordvoerder van de IND lopen de wachttijden op door personeelstekorten en door een stijging van het aantal ingewikkelde en complexe asielaanvragen. De IND is bezig met het aantrekken en opleiden van extra personeel. Het duurt even voor die ook daadwerkelijk aan het werk kunnen.

Vluchtelingen wachten op een woning

Vluchtelingen met een verblijfsvergunning moeten in principe weg uit het azc en hebben recht op een woning. Elk half jaar bepaalt de Rijksoverheid hoeveel vluchtelingen elke gemeente aan een woning moet helpen.

Probleem is dat de meeste gemeenten bij lange na niet de woningen kunnen leveren waar het Rijk om vraagt. In de eerste helft van 2018 hadden 12.880 mensen een woning moet krijgen, maar dat is slechts voor 9656 mensen gelukt. 

Dat heeft volgens de Nederlandse gemeenten te maken de krapte op de woningmarkt. Naast de reguliere huizenzoekers zijn er ook nog andere groepen die met voorrang een huis moeten krijgen.

Ook wonen ouderen langer thuis, waardoor minder mensen dan voorheen een sociale huurwoning verlaten.

Van de ruim 22.000 mensen die op dit moment in een asielzoekerscentrum wonen hebben er 6500 een verblijfsvergunning. Dat zijn er minder dan begin dit jaar. Toen ging het om zo’n negenduizend mensen. Vanwege de moeite die gemeenten hebben om mensen te huisvesten mogen vluchtelingen logeren bij familie, vrienden of een gastgezin. Zij krijgen dan een vergoeding.

Lees ook:

En ineens is het azc leeg

Terwijl volgens de Verenigde Naties wereldwijd 65 miljoen mensen op de vlucht zijn, sluit in Nederland het ene asielzoekerscentrum na het andere. Voor het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa) betekent dit na een periode van extreme groei nu extreme krimp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden