Drie jaar eenzaamheid beloond met olympisch goud

Sharon van Rouwendaal heeft haar gouden medaille. Beeld anp

Bij de laatste kilometer komt het leed dat Sharon van Rouwendaal in de afgelopen drie jaar heeft geleden, voorbij in haar hoofd. De 22-jarige zwemster, die op goudkoers ligt in het water van de Copacabana in Rio, denkt aan al die koude winterochtenden dat ze wordt afgebeuld in zwembad zonder dak in het Franse Narbonne.

Dwars door hagel, sneeuw en regen heen laat ze zich negentig kilometer per week, meer kilometers dan wie dan ook, afmatten bij de Franse coach Philippe Lucas. Bij haar kwelgeest, de beul waar ze heilig op vertrouwt. Sinds 2013 zit ze moederziel alleen in de Zuid-Franse havenstad in een kleine studio met konijn Valentijn als enige gezelschap. Ze eet, slaapt, zwemt. Meer niet. Drie jaar lang. Dag in dag uit.

Eerst komt het succes, met EK- en WK-medailles in het zwembad én open water. Daarna de gevolgen van de onorthodoxe trainingswijze: een ontsteking in haar schouders, waardoor ze dit jaar ver wordt teruggeworpen. De olympische titel op de tien kilometer voelt mijlenver weg.

Eeuwige roem
Maar daar ligt ze toch, in de baai tussen de boeien. Op kop. Slechts een paar honderd meter verwijderd van eeuwige roem. "Ik train al drie jaar zo hard bij Philippe. Ik zit daar helemaal alleen en zie mijn familie niet vaak", zegt Van Rouwendaal na de race. "Ik ga niet drie jaar hard trainen en dan niet als eerste aantikken. Het laatste stukje gingen mijn benen erbij en met twintig meter te gaan dacht ik: die is gewoon van mij."

Nadat ze op zes kilometer een gat slaat met een korte tussensprint, geeft ze de zege niet meer uit handen. Haar concurrenten volgen in een lange dunne streep. "Ik dacht eerst: wat ben ik eigenlijk aan het doen? Philippe zei dat ik op de laatste tweehonderd meter pas toe moest slaan. Maar ik voelde me zo sterk. Het tempo was voor mij op de hele tien kilometer eigenlijk vrij langzaam. Ik was gewoon aan het chillen."

Nadat het gat was geslagen vocht de rest om de tweede plek. Een ideale situatie voor Van Rouwendaal. "Als je elkaar steeds moet inhalen om die tweede plek, kost dat ook energie. Ik ben vanaf dat moment gewoon op mijn armen door gaan raggen."

De kracht om het in haar ééntje op kop af te maken met sterke doorhalen kreeg ze doordat coach Lucas haar in de training een spons om de benen had gebonden. De laatste drie kilometer werd het vandaag zo zwaar dat het leek alsof ze de spons weer met zich mee trekt. Ze weet hoe ze er mee om moet gaan en maakt het koelbloedig af.

Geweldig gevoel
Na de finish stort Van Rouwendaal zich in de armen van haar huilende zus Denise. Ze krijgt vader en moeder, die thuis zijn gebleven, in tranen aan de telefoon. "Dit is zo'n geweldig gevoel. Ik heb zo'n zwaar jaar gehad. Dat komt er nu allemaal uit."

Sharon van Rouwendaal, na haar race. Beeld Anp

Vanaf het strand juichen de Nederlandse wedstrijdzwemmers in badkleding met haar mee. Met het goud van Van Rouwendaal is er toch nog een Nederlandse zwemmedaille gehaald in Rio, zij het op een andere discipline dan in het zwembad, in het marathonzwemmen.

Daarmee volgt ze de olympisch kampioen van Peking in 2008 Maarten van der Weijden op. Morgen kan er nog een medaille bij komen als Ferry Weertman aan zijn olympische missie op de tien kilometer begint.

Franse kust
De basis voor het succes in de oceaan wordt ver weg het zwembad in Eindhoven aan de Franse kust gesmeed. De vrouw met de lange adem vindt dat ze in sprintland Nederland niet genoeg kan trainen.

De martelsessies van Lucas brengen haar in 2014 de Europese titel in het open water. Een jaar later wordt de zwemster, die een deel van haar jeugd opgroeit in de Franse Dordogne, vicewereldkampioen in de Russische Kazanka rivier. En ze pakt ook individueel zilver op de 400 meter in het zwembad achter de razendsnelle Katie Ledecky.

Ondanks het succes zijn mensen binnen de Nederlandse zwembond bang dat Van Rouwendaal overtraind raakt. De problemen in haar schouders die dit jaar aan de oppervlakte komen, wijzen daar inderdaad op. De 400 meter in het zwembad wordt in Rio een drama, ze tikt als laatste aan in haar halve finale. Voor de kortere races heeft ze haar sprintvermogen nog niet terug.

Het tempo in zee ligt haar beter. Met het goud krijgt de excentrieke trainer Lucas na zijn successen met de Française Laure Manaudou en Italiaanse Federica Pellegrini weer gelijk. Hard trainen loont altijd. Van Rouwendaal: "Toen ik uit het water kwam zei hij: 'Zie je nou wel. Het is het allemaal waard geweest. Of niet dan?'"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden