Drie jaar burgeroorlog in Syrië, een overzicht

Kinderen huilen om de dood van hun moeder die is omgekomen bij een luchtaanval in Aleppo, 22 februari 2014.Beeld afp

De burgeroorlog in Syrië gaat al het vierde jaar in en heeft meer dan 140.000 levens geëist. Ruim een kwart van de bevolking is het land uit gevlucht. Wat is er in al die jaren gebeurd met het land? De hoofdpunten uit drie jaar conflict.

Het begint met een klein protest in maart 2011 in een land waar het ongewoon is om tegen de regering demonstreren. De betogingen tegen het regime van president Bashar al-Assad worden dan ook hard neergeslagen. Maar in een tijd waarin de Arabische lente in omringende landen in volle gang is, betekent dat de vlam in de pan. Ook de Syriërs hebben genoeg van hun machthebbers.

De oppositie, die zich vooral via sociale netwerksites organiseert, gaat ten strijde tegen veertig jaar overheersing door de familie al- Assad (voor de huidige president Bashar al-Assad was zijn vader, Hafez al-Assad, dertig jaar aan de macht).

Syriërs hebben genoeg van de repressieve maatregelen, waaronder groeiende internetcensuur, reisverboden en de arrestatie van politieke gevangenen.

Wat begon als een roep om meer democratie heeft tot een complexe burgeroorlog geleid en het grootste vluchtelingendrama ter wereld veroorzaakt. Ongeveer 40 procent van de totale bevolking moest huis en haard verlaten. Meer dan 2,5 miljoen vluchtelingen hebben hun heil gezocht in het buitenland.

De helft van al die vluchtelingen zijn, vooral erg jonge, kinderen. Zeker 5,5 miljoen kinderen worden getroffen door de oorlog in Syrië: zij kwamen om, verloreen ledenmaten of raakten vrienden of familie kwijt.

De Amerikaanse krant The Washington Post vertaalde deze cijfers als volgt:

- Per minuut worden 3 Syriërs vluchteling
- Elke 2 minuten moeten 8 kinderen uit hun huis vluchten
- Om de 10 minuten komt er iemand in Syrië om het leven

Heel even leek het er op dat Assad in het stof moest bijten toen een leger van rebellen in 2012 de stad Aleppo met man en macht verdedigde. Maar drie jaar na de eerste opstanden tegen het regime blijft de president stevig in het zadel zitten.

Grote delen van Syrië zijn inmiddels in handen van rebellen, maar Assad is niet langer de enige dreiging: onderling bevechten rebellengroepen elkaar ook weer. Het land is nu zwaar verdeeld.

Een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen sinds het uitbreken van de burgeroorlog:

Beeld AFP

Februari 2011
Via de netwerksite Facebook wordt opgeroepen tot een 'Syrische revolutie' die een eind zou moeten maken aan de 'corruptie en tirannie' van het regime van . Meer dan 12.000 mensen hadden op internet steun betuigd aan het initiatief, maar op straat waren nog geen betogers te bekennen.

Maart 2011
Dat verandert snel. De Syrische opstand begint in maart 2011 met de 'Dag van Woede': de eerste van velen. Geïnspireerd door opstanden op andere plaatsen in de Arabische wereld ontstaan betogingen tegen het regime van Assad.

Demonstranten in Damascus en de zuidelijke stad Daraa eisen de vrijlating van politieke gevangenen. Assad laat tientallen politieke gevangenen vrij, maar het mag niet baten, want als een aantal demonstranten wordt gedood door politiekogels, breidt de opstand zich uit over het hele land.

April 2011
De protesten worden via sociale netwerksites en tijdens het vrijdaggebed in de moskee georganiseerd. De nog maar enkele weken oude oppositiebeweging moet bewijzen dat ze het kunnen opnemen tegen vier decennia macht van de familie al-Assad.
Duizenden betogers gaan in diverse steden de straat op en roepen om vrijheid. Veiligheidstroepen antwoorden met traangas en kogels.

Mei 2011
Legervoertuigen rijden de steden Daraa, Banyas, Homs en de buitenwijken van Damascus binnen in een poging om de anti-regeringsdemonstraties neer te slaan.

Beeld afp
Beeld AFP

Juni 2011
De Syrische regering zegt dat 120 leden van de veiligheidsdiensten gedood zijn door 'gewapende bendes' in de plaats Jisr al-Shughour, in het noordwesten van Syrië. Het leger valt binnen en meer dan 10.000 mensen vluchten naar Turkije. President Assad belooft om een 'nationaal dialoog' te beginnen over mogelijke hervormingen.

Augustus 2011
Zware gevechten in de stad Hama, het centrum van de protesten. Veiligheidstroepen doden honderden burgers.

Oktober 2011
De oppositie begint zich te organiseren. Het Vrije Syrische Leger en het regeringsleger raken op steeds meer plaatsen in een hevige strijd verwikkeld.

November 2011
De Arabische Liga schorst Syrië en legt sancties op. Er zijn al 3500 mensen om het leven gekomen bij de opstanden.

December 2011
Syrië stemt in met initiatief van de Arabische Liga om inspecteurs binnen te laten. Duizenden demonstranten komen in Homs bijeen om hen te begroeten. Niet lang daarna wordt de missie wegens toenemend geweld stopgezet.

De eerste serie zelfmoordaanslagen vinden plaats in Damascus, waarbij 44 mensen om het leven komen. Regelmatige zelfmoordaanslagen tot aan de zomer van 2012 door in de Syrische hoofdstad. De oppositie denkt dat regering achter deze aanslagen zit.

Beeld AFP
Beeld afp

Februari 2012
De Verenigde Naties gaan zich actief met Syrië bemoeien, maar China en Rusland houden een VN-resolutie tegen. De Syrische regering voert het aantal bombardementen op Homs en andere steden op. Een maand later valt Homs weer in handen van de regering. Inmiddels zijn al 7500 mensen gedood.

De Amerikaanse journaliste Marie Colvin en de Franse fotojournalist Remi Ochlik komen om bij bombardementen op de wijk Baba Amr in Homs.

Maart 2012
VN-gezant Kofi Annan komt met een vredesplan. Na versoepeling van een eerder strenger plan gaan China en Rusland akkoord. Het geweld gaat onverminderd door in Syrië.

In Damascus is een groots opgezette pro-Assad demonstratie.
De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch verklaart dat het Vrije Syrische Leger zich ook schuldig maakt aan kidnapping, marteling en executies.

Augustus 2012
De Syrische regering krijgt met nieuwe internationale druk te maken. Via een resolutie van de Algemene Vergadering van de VN wordt Assag gemaand om op te stappen. De Amerikaanse president Obama waarschuwt dat het gebruik van chemische wapens de VS noodzaakt om in te grijpen. De Algerijnse diplomaat Lakhdar Brahimi wordt de nieuwe speciale gezant voor Syrië van de VN en de Arabische Liga.

December 2012
De Verenigde Staten sluiten zich aan bij Groot Brittannië, Frankrijk, Turkije en Golfstaten in de erkenning van de Syrische oppositie als de 'legitieme vertegenwoordiging' van de Syrische bevolking.

April 2013
Groot Brittannië en de VS eisen een onderzoek naar rapporten waaruit blijkt dat de Syrische regering chemische wapens heeft gebruikt tegen Syrische burgers. Premier Wael Nader Al-Halqi ontsnapt ter nauwer nood aan een bomaanslag in het centrum van Damascus.

September 2013
Wapeninspecteurs van de VN concluderen dat er chemische zijn gebruikt in een aanslag op Damascus in augustus van dat jaar waarbij driehonderd mensen de dood vonden. Maar wie er precies verantwoordelijk is voor de aanval wordt niet duidelijk.

Beeld afp
Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden