'Drents is een leuke taal om je lollig in uit te drukken'

'Een of andere debiele partij' vroeg hem als lijsttrekker voor de Drentse gemeenteraadsverkiezingen van eergisteren. De regionale televisie wilde hem filmen in het stemlokaal. Maar, zegt Daniel Lohues (26): “Geen mens heeft er wat bij nodig wat mijn politieke overtuiging is.” Wel vindt de zanger, gitarist en toetsenist van de succesvolle popgroep Skik het 'helemaal te gek' dat veel Drenten door zijn liedjes weer trots zijn op hun dialect.

Vijf jaar woonde hij in het westen van het land, om gitaar te spelen bij de van Emmen naar Utrecht verhuisde band The Charlies. Vijf jaar lang miste hij Drenthe. “Dat begon al op de eerste dag. Zo gaat dat ook altijd als ik met vakantie ben”, vertelt Lohues. Drie jaar geleden keerde hij terug naar de provincie, met een stapel mooie songs waarvan sommige titels zijn heimwee treffend verwoordden: 'Naor huus' , 'Dreuge worst' ('k zol nie weten wat ik zunder mos), 'Ben d'r flauw van'.

Achter een boterham in een cafe in Emmen, tikt hij in de lucht het ritme van Mozarts derde pianoconcert mee. “Ik voel me hier bijzonder op mijn gemak” zegt de muzikant. “Als ik nu in Amsterdam in een café zou zitten, zou ik de hele tijd om me heen en naar buiten kijken.” Waar dat aan ligt? “Ik kan het niet goed uitleggen. Het is hier gewoon vertrouwd voor mij. En dat je hier Drents om je heen hoort, ja, dat heeft er absoluut mee te maken. Maar dat is niet het enige. Dat zou toch kinderachtig zijn?”

Achter het kerkorgel in zijn geboortedorp Erica gaf Lohues, als klein jochie, z'n eerste concerten. “Orgel spelen, dat was voor mij het belangrijkste dat er was.” Op de middelbare school kreeg hij een gitaar. Met neef Michel op het drumstel stapte hij van kerkmuziek over op het ruigere werk. Samen speelden ze nummers van de Rolling Stones. “Die aanbaden we!”

Nu vormt hij met bassist Maarten van der Helm en drummer Marlen Davers de groep 'Skik'. Na het debuutoptreden in 1994, tijdens een streektaalmuziekfestival in Emmen, groeide hun bekendheid snel. De eerste, titelloze cd werd juichend onthaald. In mei van dit jaar stonden ze op Pinkpop.

Van het tweede, dit jaar verschenen album 'Niks is zoas 't lek', zijn inmiddels achttienduizend exemplaren verkocht. Op deze cd staat ook het nummer 'Op fietse', waarbij Maarten Corbijn een videoclip maakte. De single staat momenteel in de top veertig.

De populariteit van de popgroep bracht de VVV in Emmen onlangs op het idee een fietsroute uit te zetten, onder de naam 'Met Skik Deur Zuudoost Drenthe.'

Bij de zanger thuis (“Mijn ouders waren geen boer, maar we waren wel ingeklemd door boeren”) werd vroeger zowel Nederlands als dialect gesproken. Het schrijven van de taal, die tot het Nedersaksisch behoort, kwam later.

Lohues merkte dat hij in Drentse teksten zijn 'verst weggestopte gevoelens' goed kwijt kon. “Maar het is ook een leuke taal om je lollig in uit te drukken. Ik zal de fiets eens naar huis trappen, zei mijn opa altijd, als het tijd was om weg te gaan.” Bovendien: “Het is een heel kneedbare taal, het rijmt fantastisch”, zegt Lohues, die via 'het streektaalcircuit' de officiële spelling leerde.

Hij heeft zich nooit geschaamd voor zijn accent. Dat zal niet elke Drent hem nazeggen. Leerlingen in het voortgezet onderwijs die een dialect spreken, worden door docenten vaak voor minder intelligent aangezien, bleek vorige maand nog uit een onderzoek dat is uitgevoerd op een school in Emmen. En ook daarbuiten wekt een dialect of noordelijk accent, zoals bekend, vaak negatieve reacties op.

Lohues kan erover meepraten, al wil hij er 'niet over zeuren, want er zijn ergere dingen'. Tijdens zijn verblijf in het westen werd hij vaak niet serieus genomen, omdat zijn Nederlands afweek van 'het Gooise dialect', merkte hij. In de supermarkt bijvoorbeeld, of bij het uitzendbureau. Hij vindt het dan ook 'helemaal te gek' dat Drenten tegen hem zeggen dat ze, dankzij het succes van Skik, weer trots durven zijn op hun dialect. En geniet als fans van buiten de provincie zijn liedjes meebrullen. “Dat is echt lachen.”

'k heb 'n hekel an veul woorden 'k heb 'n hekel an gemekker mar wat ik nou om hands heb dat zit me lang nie lekker waor 'k normaal veur op de loop gao waor 'k mij anders goed veur waar kiek ik nou recht in de ogen anders komp't nie veurmekaar ik kan der nie umhen 't is mij nog nooit zo rauw op 't dak vallen 't liefst zol ik op de rekken gaon!

Deze regels komen uit 'Nie veur spek en bonen'. Het nummer staat op de laatste cd, die volgens Lohues gaat “over keuzes maken, over breekpunten, dingen waar leeftijdsgenoten over nadenken. Dat je niet meer alles kunt maken, omdat je geen puber meer bent. Op die manier, weet je wel.”

Depressief

Zijn stem klinkt getergd, als hij zingt. 'Depressief', zegt Lohues zelf. “Maar onder het hopeloze gevoel zit steeds iets relativerends.” Echt Drents, vindt hij dat, hoewel hij niet gelooft in een Drentse volksaard. “Dat vind ik heel eng klinken. Onze omgangsvormen zijn wel wat anders. Wij houden bijvoorbeeld niet zo van dat uitbundige gesmak als je iemand begroet.”

Lohues, die het slechts een jaar wist uit te houden op het conservatorium omdat hij 'te eigenwijs' was, heeft zich er nooit druk om gemaakt of het hem zou lukken om van de muziek te bestaan. Toch verbaast het grote succes van Skik hem nog dagelijks. “Vanavond moeten we naar Barend en Van Dorp. Dan denk ik: Wat is dit? Dit kan toch helemaal niet?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden