Drempel Bureau Bibob blijkt nog groot

Gemeenten vragen minder screeningen van integriteit ondernemers aan

Het aantal adviezen dat het Landelijk Bureau Bibob verstrekt aan gemeenten die de integriteit van ondernemers willen screenen, is in 2010 afgenomen. Ook kwamen er minder adviesaanvragen van gemeenten en andere bestuursorganen dan de jaren ervoor.

Met de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob) kunnen bestuursorganen na een integriteitstoetsing vergunningen afgeven onder voorwaarden, niet verlengen of weigeren. Het landelijk bureau dat ressorteert onder het ministerie van veiligheid en justitie doet zulke screeningen. Maar het bureau constateert dat dat aantal daalt. Terwijl er niet direct aanwijzingen zijn dat de georganiseerde criminaliteit drastisch minder wordt. Hoe komt het dan dat gemeenten minder screeningen op eventuele criminele banden laat uitvoeren?

De economische crisis is één van de antwoorden volgens het jaarverslag van het bureau dat donderdag uitkwam. De wereldwijde crisis is ook in Nederland toegeslagen, waardoor het midden- en kleinbedrijf voorzichter is geworden. Bestaande bedrijven breiden bijvoorbeeld minder snel uit en vragen daardoor minder gauw een bouwvergunning aan.

Daarnaast zijn er minder bedrijven opgestart waar de ondernemers bepaalde vergunningen voor nodig hebben. Kortom, mensen nemen minder risico's. Daardoor worden minder vergunningen aangevraagd en is toetsing niet noodzakelijk.

Een ander antwoord is dat het landelijk bureau misschien niet alle aanvragen meer onder ogen krijgt, omdat de gemeenten worden geholpen door de onlangs opgerichte Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC). Deze regionale bureaus helpen lagere overheden met het vergaren van informatie over vergunningaanvragers. Het landelijk bureau wordt dan alleen ingeschakeld voor bevestiging van vermoedens of omdat een burgemeester nog te weinig handvatten heeft om een vergunning - eventueel onder voorwaarden - af te geven of zelfs te weigeren.

Een andere verklaring voor de daling van het aantal adviezen en adviesaanvragen kan zijn dat gemeenten nog steeds onvoldoende vertrouwen hebben in het landelijk bureau. In 2009 bleek uit onderzoek van Trouw en tijdschrift Binnenlands Bestuur dat twee derde van de Nederlandse gemeenten niet of nauwelijks gebruikmaken van de wet en het daarbijbehorend screeningsbureau. De kwaliteit van de adviezen zou onvoldoende zijn, onderzoeken zouden te lang duren en het kostte te veel menskracht binnen de gemeente om de wet goed toe te passen. Vooral voor kleinere gemeenten bleek dat lastig.

Hoewel het bureau allerlei maatregelen heeft genomen om de kwaliteit te verbeteren, lijken gemeenten nog steeds een drempel over te moeten en zich liever te beperken tot de kennis die ze in huis hebben over iemand of nog eventueel langs het RIEC gaan.

Meeste adviezen over horeca gevraagd
In 2010 heeft het Landelijk Bureau Bibob 251 aanvragen voor een advies en 44 aanvragen voor een aanvullend advies in behandeling genomen.

Zeventien gemeenten wendden zich in 2010 voor het eerst tot het landelijk bureau. In totaal vroegen 74 verschillende gemeenten (van de 418) een advies aan. Aan gemeenten zijn 197 adviezen verstrekt, zeven aan provincies en drie aan het Rijk. Van de 212 adviezen gingen 207 over vergunningen, drie over aanbestedingen en twee over subsidies.

De meeste adviezen waren in de horeca, namelijk 117. 38 daarvan waren voor coffeeshops, negentien voor seksinrichtingen, vijftien in de bouwsector, negen in de milieusector, vijf voor smart- en growshops, vier in de transportsector, twee in de ICT-branche en één voor een opiumontheffing. Daaruit kwam 92 keer 'ernstig gevaar' uit, 31 maal 'enig gevaar' en 89 keer 'geen gevaar'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden