Review

Dowland niet gebaat bij Birtwistle, maar Orpheus en Eurydice zeker wel

Asko|Schönberg, Elizabeth Atherton (sopraan), John Graham Hall (tenor) olv Reinbert de Leeuw met ’Semper Dowland, semper dolens’ en ’The Corridor’ van Harrison Birtwistle in een mise-en-espace van Pierre Audi op 21/6 in Muziekgebouw aan ’t IJ Amsterdam.

In vorige edities was het Asko|Schönberg zo ongeveer het huisensemble van het Holland Festival. Meestal onder leiding van Reinbert de Leeuw begeleidde het in eerdere festivaljaren een schier niet aflatende stroom muzikale producties. In het Holland Festival van dit jaar trad het onvolprezen ensemble in kleine bezetting pas in de laatste week van het festival aan voor de begeleiding van twee kleine muziektheaterstukken.

Maandag en dinsdag zaten De Leeuw en zijn musici in het onttakelde Muziekgebouw aan ’t IJ voor ’Semper Dowland, semper dolens’ en ’The Corridor’ van Sir Harrison Birtwistle (1934). De twee stukken gingen vorig jaar in première op het muziekfestival van Aldeburgh, de vroegere thuishaven van Benjamin Britten. Pierre Audi haalde de double bill naar het Holland Festival en zorgde zelf voor een mise-en-espace.

Daartoe liet hij alle stoelen en het podium uit het Muziekgebouw weghalen. Tegen de zijmuren waren tribunes opgesteld waartussen een lange gang (the corridor) was vrijgelaten voor de zangers. Een nogal ingrijpende verbouwing voor stukken die schreeuwen om enscenering in de Westergasfabriek.

Van de twee kwam de eerste als vrij overbodig over. Birtwistle bewerkte luitliederen en consortmuziek van zijn landgenoot John Dowland. De vijf strijkers speelden met dempers om de klank van een viol consort te benaderen, en de luit was vervangen door een harp. Niet onaardig bedacht, maar het voegde niets toe aan het origineel. Het deed er zelfs afbreuk aan, omdat de vrijheid die een zanger en zijn begeleider in de oorspronkelijke stukken hebben – met daarin veel ritmische figuren als hemiolen en zo – in deze ’gedirigeerde’ versie volledig verloren ging.

Bovendien ontbeerde tenor John Graham Hall het juiste timbre en het juiste stijlgevoel voor deze subtiele muziek. Zijn stem bleek veel beter geschikt voor de rol van Orpheus in ’The Corridor’. Nog steeds geen keiharde, compromisloze Birtwistle-muziek, maar toch zó expressief dat Hall hier veel beter tot zijn recht kwam.

Hall deelde de ’corridor’ met de Eurydice van Elizabeth Atherton. Birtwistle zoomt in op hét moment in hun mythe, wanneer Orpheus omkijkt en zijn vrouw voorgoed verliest. Mooi uitgewerkt van de componist, met enkele goed gevonden klankkleuren in het kleine ensemble. Verrassend zijn de melodrama’s in het stuk, passages waarin Eurydice teksten voordraagt boven de muzikale begeleiding. Atherton deed dat met schitterende ironie, en zingen kon ze bovendien! Mooi hoe Audi deze vrouw – ’a shadow standing in the shade’ – liet acteren en bewegen in de donkere gang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden