Dorpsgezicht in Ermelo

Een beschermd dorpsgezicht zocht ik, maar vond het niet. Ergens had ik erover gelezen, maar ik was de hele Stationsstraat van Ermelo uitgelopen zonder iets te zien dat zo'n bescherming zou rechtvaardigen.

Maar aangenaam was de aankomst per trein, die midden in het groen leek halt te houden, met parkachtige paviljoens aan weerszijden van de spoorbaan. Natuurlijk was daar ook meteen een kerk, maar die kon je verwachten, aan de rand van zo'n bijbels heidegebied. Toen de trein was vertrokken, daalde rust neer tussen de bomen. Men fietste er heel stil en deed dat vooral elektrisch.

Die Stationsstraat was voorbij die kerk een onaanzienlijke, langgerekte winkelstraat, deels een voetgangerszone, die ik doorliep tot ik een vestiging van de VVV bereikte. Ook daar waren ze niet zeker waar zich dat dorpsgezicht zou moeten bevinden, maar ik kon een boekje met een historische dorpswandeling aanschaffen, dat vooral zwart-witfoto's van verdwenen villa's, hotels en pensions bevatte.

Ik wandelde door de Torenlaan, die 'veel van de oude intieme sfeer' verloren zag gaan, en de Rozenlaan. Het was er kalm en groen, de huizen droegen namen als 'Vluchtheuvel', 'Rozalea' en 'Sapienti sat' en in de vensterbanken stonden vazen en beeldjes in tweevoud als in een ongeschreven wereldorde.

Naast het moderne gemeentehuis was een kleine markt gaande. Bij de visboer prakte iemand een lekkerbekje met een wit plastic vorkje in stukken voor een dame in een rolstoel. Er zeiden er 'Mogge' bij de begroeting en 'Doog' bij het weggaan.

Tussen het geboomte zag ik nog een oude villa, met een toren, die de brochure had overleefd, het woonhuis van Mathile Jacques Chevallier, gebouwd in 1885. Chevallier was een landgoedeigenaar die zijn goed voor een spotprijs verkocht aan de 'Vereniging tot Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en Zenuwlijders in Nederland' - die er tussen de bomen tientallen paviljoens liet bouwen. Ermelo dijde uit dankzij het gesticht en zijn werkgelegenheid.

De villa van Chevallier stond te huur. Aan de borden was te zien dat deze recent nog in gebruik was geweest als 'Psychiatrische kinder- en jeugdpolikliniek'. Erachter spreidde zich een parkachtige tuin uit met beuken en moerascypressen, waarin een psychiatrisch ziekenhuis stond te vervallen.

Maar het mooist van alles, liet een lezer me weten, was toch de boekhandel, aan het begin van de Stationsstraat. Riemer & Walinga. Donkere kasten, krakende houten vloer, een open haard (die niet brandde) en klassieke muziek, die met het openen van de voordeur op de stoep viel. En boeken. Veel theologie, geloofsopbouw, bijbelkennis. En een kast christelijke romans en streekromans die de niet-christelijke overtrof. Hier wel de intimiteit die de Torenlaan miste. Zoals te lezen op de boekbandjes met handgeschreven aanbevelingen van huisrecensent Cora Blomjous. Om 'De bibliothecaresse van Auschwitz' van Antonio Iturbe stond te lezen: 'Een intense aanrader. Hou er rekening mee dat het veel met je kan doen.'

Een beschermd dorpsgezicht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden