Dorp van vermoorde Britse meisjes wil rust

De media hebben de Britten de afgelopen weken bedolven onder een stortvloed van verhalen over de moord op de 10-jarige meisjes Holly en Jessica. Volgens onderzoeksrechter Morris heeft die aandacht het trauma van de ouders vergroot. En er zijn meer kwalijke kanten aan de berichtgeving.

Wils Rebergen

AMSTERDAM - Soham, het dorpje in Engeland dat weken in het brandpunt van de publieke belangstelling heeft gestaan na de moord op de twee 10-jarige meisjes Holly Wells en Jessica Chapman, heeft genoeg van alle aandacht. Laat Soham met rust, verzocht gisteren de lokale dominee, Tim Alban Jones.

De media, die op een gegeven moment met wel vierhonderd man aanwezig waren, hadden zich vorige week al teruggetrokken. Dat gebeurde op verzoek van de politie nadat de lijken van de meisjes waren gevonden en twee verdachten gearresteerd. Maar het dorp wordt nog overspoeld door Britten, die aangevoerd in touringcars, menen uiting te moeten geven aan hun verdriet, en bloemen komen leggen in het dorp.

Ondertussen zijn vragen gerezen over de, excessieve, aandacht in de media voor de gebeurtenissen in Soham. Zo onderzoekt het openbaar ministerie of een eerlijk proces wel mogelijk is tegen de twee verdachten die in de moordzaak zijn aangehouden, Ian Huntley en Maxine Carr.

Volgens de Britse wet mogen journalisten niets schrijven waardoor vooringenomenheid zou kunnen ontstaan onder juryleden tegen een verdachte. Na hun aanhouding zijn de media massaal op de twee arrestanten gedoken. In Grimsby, waar zij vandaan komen, liepen vorige week een 25 journalisten en fotografen rond om te pogen iets over hun achtergrond te weten te komen. Ze spraken met ex-vriendjes en -vriendinnen, werkgevers, bekenden en familie van de twee. Volgens The Guardian zou er geld zijn betaald voor sappige verhalen.

Procureur-generaal Lord Goldsmith onderzoekt een reeks artikelen en uitzendingen op eventuele schendingen van de wet. Kennelijk wil het OM voorkomen dat een rechtszaak strandt op procedurekwesties. Dat gebeurde bijvoorbeeld met de geruchtmakende racisme-zaak waarin vorig jaar twee (blanke) Leeds-voetballers, Lee Bowyer en Jonathan Woodgate, terechtstonden omdat zij een Aziatische jongen in elkaar zouden hebben geslagen.

Er kwam een abrupt eind aan het proces toen The Sunday Mirror een interview publiceerde met de vader van het slachtoffer.

Tegelijkertijd buigt de Lord Chancellor -de hoogste autoriteit bij justitie, Lord Irvine, zich over een andere kwalijke praktijk van Britse media: het opkopen van de verhalen van getuigen. Soms worden grote sommen geld beloofd en dan vaak onder voorwaarde dat het tot een veroordeeling in de zaak komt. Dat maakt het verleidelijk voor getuigen hun verhaal aan te passen. Naar verluidt, komt Lord Irvine deze week met een verbod.

Van diverse kanten is kritiek gekomen op het uitloven van beloningen door kranten voor tips toen het onderzoek in de Soham-zaak nog maar net op gang was gekomen. Rechter van instructie David Morris klaagt dat de politie extra onder druk is komen te staan door de aanbiedingen aan tipgevers. News of the World en The Sun boden elk 240000 euro en Express Newspapers zelfs 1,6 miljoen voor informatie die tot veroordeling van de dader(s) zou leiden.

Dat leidde tot een stortvloed aan reacties, in totaal 15000, en een invasie van allerlei lieden die in Soham en omgeving naar de meisjes en aanwijzingen gingen zoeken. Agenten moesten al die informatie natrekken, zeker nadat er verwijten kwamen in de pers over het laten liggen van tips. Achteraf lijken de doorbraken in het onderzoek te zijn gemaakt op basis van wat buurtbewoners hebben verteld. Die zouden dat ook hebben gedaan als er geen beloningen zouden zijn uitgeloofd. Overigens blijken de kranten uiteindelijk nauwelijks te betalen: de ruim 3 miljoen euro die de afgelopen zes jaar aan tipgeld is beloofd, hebben de media vrijwel geheel in de knip gehouden.

Gezegd moet worden dat de politie in Soham in eerste instantie te spreken was over de aanbiedingen en de toestroom van journalisten: de recherche probeerde de media te gebruiken bij haar onderzoek. Maar vervolgens ging veel capaciteit verloren aan het lessen van de dorst naar informatie van diezelfde nieuwsjagers. Die dorst bleek onverzadigbaar.

Wat The Independant betreft, blijft er een duidelijke scheiding tussen politie en media, en trekt de eerste de lijn. Dat klinkt niet onverstandig. Britse kranten schrikken nergens voor terug voor terug, illustreert Soham. Zo hervatte News of the World een dag nadat de meisjes dood waren gevonden haar naming and shaming-campagne van twee jaar geleden. De krant begon toen na de moord op het meisje Sarah Payne namen, adressen en foto's van pedofielen te publicerden.

De actie leidde eerder tot aanvallen op mannen die niets hadden misdaan. Gelukkig, schreef The Guardian, zijn de namen van de 266 geregistreerde zedenmisdadigers uit de regio rond Soham niet bekendgemaakt. Nu bleef de explosie van volkswoede beperkt tot het schreeuwen van verwensingen naar een busje met de vrouwelijke verdachte, Maxine Carr.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden