Dordrecht maakt zijn enge tunnels mooi

Centrum voor beeldende kunst, Voorstraat 180, Dordrecht, Het Dordrecht Tunnelsyndroom, tot 27 oktober, tel.078-6314689.

Lijders aan dat syndroom die niets vermoedend langs het Centrum voor beeldende kunst in Dordrecht lopen, gaan waarschijnlijk spontaan hyperventileren als ze een blik in de etalage werpen. Daar ligt een man op de grond, alleen z'n onderlijf is zichtbaar, het bovenlichaam is in een houten mini-tunneltje geperst. Wie naar binnen gaat, staat meteen voor het donkere gapende gat van een lange tunnel. Helemaal aan het eind is vaag een menselijke gestalte zichtbaar.

De beeldend kunstenaar Adriaan Rees, die deze levensechte tunnel bouwde, is zelf vrij van tunnelvrees, maar hij kan zich voorstellen dat veel mensen zich er onveilig voelen. Dat heeft volgens hem vooral met het gebrek aan aankleding te maken. De meeste tunnels hebben kale wanden, een kille verlichting en zijn gebouwd van grauw baksteen en beton. Hij is ervan overtuigd dat een mooie, speelse en verrassende vormgeving een tunnel een stuk minder eng kan maken. “Voor onze voorouders in de prehistorie waren grotten en tunnels schuilplaatsen en toevluchtsoorden. Het oermodel van de tunnel bracht als vanzelfsprekend een gevoel van veiligheid met zich mee.”

Kunstuitingen kunnen dat 'oergevoel' terugbrengen, meent Rees, die van de gemeente Dordrecht opdracht kreeg om een als onveilig bekend staande tunnel onder handen te nemen. De kunstenaar wist de gemeente over te halen om kunstenaars aan de slag te laten gaan met álle elf voetgangers- en fietstunnels in de stad. Hun ontwerpen zijn nu te zien in het Centrum voor beeldende kunst. Na afloop van de expositie zal een werkgroep van kunstenaars, ambtenaren, burgers, politie en veiligheidsmensen het beste ontwerp uitkiezen. Dat zal dan ook meteen worden uitgevoerd. “Als die tunnel na verloop van tijd inderdaad veiliger en minder eng blijkt te zijn geworden, is de kans groot dat ook de andere tunnels één voor één worden aangepast.” Om die reden waren de kunstenaars ook gebonden aan een limiet: hun ontwerp mag maximaal 50.000 gulden kosten.

PREHISTORISCH Het ontwerp dat hoge ogen lijkt te gooien om als eerste te worden gerealiseerd, is 'de tunnel van Lascaux' van het Dordtse kunstenaarscollectief Do not x-ray. De kunstenaars willen de kale wanden van de 65 meter lange bevoorradingstunnel onder het winkelcentrum Sterrenburg versieren met 'prehistorische' schilderingen uit de grotten van Lascaux en Altamira. Een wandeling door 'de tunnel van Lascaux' wordt zo een boeiend en kleurrijk gebeuren, laat een video-presentatie zien. De verlichting 'loopt' als het ware met je mee langs een galerij van aanfloepende projecties van prehistorische dieren. Dan weer loop je in een zee van vuurrood licht, bij de volgende stap activeer je een sensor die de tunnel diepblauw, felgeel of gifgroen aanlicht. De projecties blijven steeds enkele minuten zichtbaar op de wanden van de tunnel.

Ook met licht werkt de Amerikaanse kunstenaar William Dennisuk. De spoortunnel bij de Transvaalstraat wil hij voorzien van lichtgevende stippen op de vloer en lichtbakken aan de wanden, die de passant het gevoel moeten geven van open vensters en verlichte ramen. De meeste kunstenaars beperken zich tot schilderingen op de muren, zoals Klaas Henk Blonk die graffiti verwerkt in zijn ontwerp en Hazel Brook met Picasso-achtige taferelen.

Jouke Kleerebezem wil de Dordtwijktunnel op Internet zetten, net zoals ook alle informatie over het Empire State Building op de electronische snelweg te vinden is. Passanten hoeven zich nooit meer alleen te voelen in deze tunnel, want via een camera kan iedereen in de wereld met een Internet-aansluiting meekijken. Die invalshoek koos ook Michiel Voet, die grote spiegels wil plaatsen in de tunnel bij het Halmaheiraplein. Om te benadrukken dat de tunnel een echte verblijfsruimte moet worden, wil Voet er ook een bed mét dekens neerzetten voor voorbijgangers die even tot rust willen komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden