Doppler-effect hindert ruimtesondes

Medewerkers van het Cassini-Huygens-project zijn druk doende een buitengewoon knullige fout te verhelpen.

De Amerikaanse ruimtesonde Cassini is sinds 1997 op weg naar de planeet Saturnus en zal in november 2004 de meegevoerde Europese capsule Huygens laten neerkomen in de dampkring van de maan Titan. Tijdens de afdaling, die 2,5 uur zal duren, doet de Huygens allerhande metingen aan onder meer de samenstelling van de atmosfeer. Ook op het oppervlak van de maan moet het apparaat zich nog enige tijd handhaven.

Tijdens routinetests is echter gebleken dat de zender en de ontvanger van de Cassini en de Huygens gedurende de afdaling niet goed op elkaar zijn afgesteld. Veel doorgeseinde informatie zou dus verloren gaan. Er blijkt geen rekening te zijn gehouden met het zogeheten doppler-effect: het verschijnsel dat de waargenomen frequentie verandert wanneer de bron zich beweegt ten opzichte van de waarnemer. Bekende voorbeelden zijn een trein en een ambulance, die bij nadering en verwijdering een anders klinkend geluid produceren. In het geval van Cassini blijkt de ontvanger op het moederschip niet te zijn ingesteld op de gevolgen die de snelheid van de Huygens heeft op de doorgeseinde signalen.

Cassini-Huygens, een van de grootste en duurste ruimtesondes ooit gebouwd, is nu een belangrijk zorgenkind geworden. Op aarde zou reparatie een koud kunstje zijn, maar in dit geval moeten technici hun werk op afstand doen. Een mogelijke oplossing is het verhogen van de afstand waarmee Cassini langs Titan vliegt. Daardoor zou het doppler-effect kunnen worden verminderd en meer informatie kunnen worden opgepikt.

Komende zomer hoopt de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, die de Huygens bouwde, een reddingsplan gereed te hebben. Ook komt er een onderzoek naar de vraag waarom het probleem niet aan het licht kwam tijdens tests voorafgaand aan de lancering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden