Dopinglaboratoria dragen verdacht keurmerk

Al tien jaar lang wil Nederland een door het Internationaal olympisch comité erkend dopinglaboratorium terugkrijgen. Voormalig staatssecretaris Erica Terpstra heeft zich er sterk voor gemaakt, tot in gesprekken met IOC-baas Samaranch toe. En natuurlijk vindt ons eigen olympisch uithangbord Anton Geesink zo'n instituut een must, willen we op het gebied van dopebestrijding ooit nog eens serieus worden genomen: “Als we de status van een fantastisch sportland hoog willen houden, zullen we met zijn allen hard moeten werken aan een eigen laboratorium met olympische erkenning.”

Dat was enkele weken geleden, toen het IOC-lid naar buiten trad met het idee het oude lab in Utrecht nieuw leven in te blazen. Weliswaar sprak hij voor zijn beurt, de informatie klopte. TNO Zeist en de Universiteit Utrecht hebben bij NOC-NSF een plan ingediend voor inrichting van een lab. Samen beschikken zij over alle vereiste apparatuur, vandaar.

Ofschoon het belang van een eigen onderzoek- en controlecentrum van veel kanten wordt gesteund, viel vorige week uit onverwachte hoek een 'nee' te horen. Dat was tijdens de presentatie van het conceptplan 'Eén voor allen, allen voor één', waarin NOC-NSF een voorstel deed voor drastische uitbreiding van het aantal dopingcontroles in Nederland alsmede de oprichting van een onafhankelijke organisatie die ze moet uitvoeren. Althans tot aan de daadwerkelijke analyse van de urinemonsters. Over de noodzaak van een eigen lab, sprak de beleidsnotitie niet. Toen Gijs Langevoort, voorzitter van de Taakgroep die het plan uitknobbelde, daar naar werd gevraagd, volgde een even nuchter als voor Geesink ontluisterend antwoord: “Aan de ene kant is zo'n laboratorium een mooi uithangbord. Maar je moet je ook afvragen of het praktisch en economisch zinvol is. Het is niet waarschijnlijk dat we met 2 500 controles per jaar zo'n duur lab in stand kunnen houden. In Gent en Keulen kunnen we voor redelijke prijzen terecht voor analyses.”

Het ministerie van WVC had in 1995 de subsidie voor een laboratorium klaar liggen, maar de bonden voelden toen niets voor een bijdrage in de kosten. Bovendien bleek de strijd van de toenmalige laboratoriumbeheerder Douwe de Boer een vergeefse. Toen in 1989 prof. Jacq. van Rossum als baas opstapte en de universiteit van Utrecht de sponsorkraan dichtdraaide, raakte het laboratorium zijn IOC-accreditatie kwijt. De Boer zakte in '95 voor het IOC-examen omdat, zo werd gefluisterd, Manfred Donike die altijd lastige Hollanders er niet bij wilde hebben. De inmiddels overleden opperjachtmeester bij het IOC had bovendien commerciële belangen: zonder Utrecht was de afzetmarkt voor zijn eigen lab in Keulen groter.

Dat is een argument dat nu in nog sterkere mate geldt om de discussie over een eigen wetenschappelijk urinoir af te blazen. Met, zoals Frans Stoele van het Nederlands centrum voor dopingvraagstukken vaststelt, vier laboratoriums op schootsafstand en Denemarken, Zweden en Noorwegen als alternatieven.

Bovendien, Anton Geesink, wat is de waarde van het IOC-certificaat? Tot voor kort werd Italië met het erkende Acqua Acetosa-lab als voorbeeld gesteld: de meeste dopingcontroles, de minste positieve gevallen. De overvloed aan argwanende geluiden werd met de bekende dooddoener weggewuifd: geen bewijs. Met dank aan justitie is dat er nu wel. Gisteren werd dit onder de mantel van het Italiaans olympisch comité (Coni) op grote schaal frauderende lab tijdelijk gesloten. Nadat eerder Coni-voorzitter Mario Pescante en lab-directeur Emilio Gasbarrone (na tien jaar dienst!) werden ontslagen.

Het treurige is, dat de zich in snel tempo opvolgende ontwikkelingen op dopinggebied niet verrassen. Hoe krom liggen ook de verantwoordelijkheden: NOC's stellen zichzelf als doel zo hoog mogelijk te eindigen in het medailleklassement van de Spelen en mogen er zelf op toezien dat het op eerlijke wijze geschiedt. Het IOC dat er in het miljardenspel alle belang bij heeft dat niet te veel troep naar buiten komt, en zelf de ophaaldienst van het huisvuil coördineert. Wat dat betreft is Nederland - op het gebied van dopingbestrijding een achtergebleven gebied - ineens vooruitstrevend bezig met de oprichting van een onafhankelijke en onpartijdige organisatie voor de uitvoering van controles. Eén manco lijkt het plan te vertonen: de urinemonsters moeten naar laboratoria die een verdacht keurmerk dragen: dat van het IOC.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden