Dopingjagers graven in verleden

Nieuwe technieken leggen vijf mogelijke dopinggevallen op Spelen 2004 bloot

Het IOC kan huldigingceremonies voortaan beter acht jaar na dato afwerken, in plaats van meteen na de wedstrijden. Daarmee kan de moeite van het terugeisen van medailles en het opnieuw uitreiken ervan worden bespaard.

Met het voortschrijden van de opsporingstechnieken en de regel dat bloed- en urinestalen tot acht jaar na dato alsnog kunnen worden gecontroleerd, worden sportorganisaties daar in toenemende mate mee geconfronteerd. Uitslagen van de Tour de France blijven daardoor lange tijd onzeker, en ook het IOC heeft al talloze malen wijzigingen in haar erelijsten moeten doorvoeren.

Beschamend daarbij is de gouden medaille voor de 100 meter vrouwen van Sydney 2000, die al vijf jaar zonder eigenaar is. De Amerikaanse Marion Jones werd destijds de eerste atlete die vijf medailles won op dezelfde Spelen. Nadat ze in 2007 bekende in die periode gebruik te hebben gemaakt van verboden middelen, moest ze afstand doen van al haar prijzen.

In het geval van de 100 meter wil het IOC het goud niet aan Ekateríni Thánou geven, de Griekse die in Sydney tweede werd. Thánou raakte als de grote Griekse hoop voor en tijdens de Spelen van Athene in 2004 in opspraak door dopingcontroles te ontlopen. Het was een schandaal zonder weerga dat een nasleep van jaren kende. Op de dag voor de opening ensceneerde ze zelfs samen met haar trainingsgenoot Konstantinos Kenteris een motorongeluk, nadat beiden voor dopingcontroleurs op de vlucht waren geslagen. Kenteris was vier jaar eerder de even verrassende als verdachte olympische kampioen op de 200 meter.

Van die Griekse Spelen heeft het IOC in mei dit jaar circa honderd stalen uit het diepvriesarchief in het dopinglaboratorium van Lausanne opnieuw laten onderzoeken. De voortschrijdende techniek maakt het mogelijk sporters alsnog te betrappen op middelen die destijds niet traceerbaar waren. Gisteren werd bekend dat bij dat hernieuwde onderzoek maximaal vijf verdachte gevallen zijn gevonden.

Arne Ljungqvist, voorzitter van de medische commissie, wilde nog niet bevestigen of het daadwerkelijk om positieve gevallen gaat. Er is nader onderzoek vereist voordat wordt besloten of de daarvoor benodigde contra-expertise wordt uitgevoerd. Er moet bijvoorbeeld worden uitgezocht of de betrokken atleten destijds een medisch attest hebben voorgelegd, waarmee zij toestemming hadden bepaalde om middelen te gebruiken.

Ljungqvist toonde zich verrast dat de nieuwe analyses verdachte gevallen hebben opgeleverd. "Ik heb geen idee wat hiervan het uiteindelijke resultaat zal zijn. Of het niets oplevert, of een, twee of drie positieve zaken." Haast is een elk geval geboden. Op 29 augustus moet de zaak zijn afgerond, precies acht jaar na de datum waarop de Spelen van 2004 eindigden.

Het zou niet de eerste keer zijn dat 'retrotesten' alsnog tot teruggave van een medaille en schorsingen leiden. Eerder verloor de Bahreinse atleet Rashid Ramzi op die wijze zijn olympische titel van Peking op de 1500 meter. Hij bleek cera te hebben gebruikt, een middel dat in 2008 niet traceerbaar was. Ramzi was een van de vijf atleten die met terugwerkende kracht op cera, een alternatief voor epo, werd betrapt.

De Spelen van Athene waren op dopinggebied een nachtmerrie voor het IOC, met een recordaantal van 26 positieve gevallen en het Griekse drama rond Thánou en Konstantinos Kenteris. Dat was meer dan twee keer zoveel als de voorgaande piek van 12 positieve atleten tijdens Los Angeles 1984. Tijdens de Griekse Spelen waren daarbij zes medaillewinnaars betrokken, waarvan twee olympische kampioenen.

In Londen is maandag met de opening van het olympisch dorp in Londen ook het grootste antidopingprogramma in de geschiedenis van de Olympische Spelen van start gegaan. De komende weken zullen rond de 6250 dopingtests worden gedaan, meer dan ooit tevoren. Acht jaar geleden in Athene waren het er nog 3600.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden