Doping- en corruptieschandaal in atletiek raakt hele olympische sport

Federatie IAAF krijgt eerst een veeg uit de pan van dopingjager Dick Pound, voorzitter Seb Coe meteen daarna een aai over de bol

Op het bombardement volgden bloemen. Nadat de internationale atletiekfederatie IAAF als incompetent, naïef en corrupt was neergezet, kreeg verantwoordelijk voorzitter Sebastian Coe een aai over de bol. Als de ideale man om de organisatie opnieuw op te bouwen en het vertrouwen teherstellen.

Dat was een opmerkelijke conclusie van Dick Pound, die bekendstaat als hardliner waar het om doping gaat. Die reputatie bouwde de Canadese advocaat onder meer op als eerste voorzitter (1999-2007) van Wada, het Wereldantidopingagentschap.

Het afgelopen jaar leidde het IOC-lid (sinds 1978) de 'onafhankelijke' Wada-commissie die in twee rapporten onthutsende feiten blootlegde over dopingnetwerken, corruptie en criminaliteit, van de Russische atletiek tot in de top van de IAAF.

Net als zijn opmerkelijke conclusie, is zijn functie een contradictie. Wada wordt voor de helft betaald door het IOC. De dopinglijnen die lopen van Rusland naar de atletiekfederatie hebben ook die van het agentschap gekruist. Hoe past daarin een onderzoek door een oud-directeur en IOC-lid?

Alle rook en stof waren donderdag nog niet opgetrokken, of Vitali Stepanov uitte, mede namens zijn vrouw Juliya Stepanova, zijn frustratie. Zij zijn de ondergedoken Russische klokkenluiders die Wada al in 2010 inlichtten over wat er in Rusland gaande was. Stepanov als toenmalig werknemer van het Russische antidopingagentschap, zijn vrouw als ervaringsdeskundige op gebied van gebruik.

Tot hun frustratie werd daarmee niets gedaan. De zaak kwam pas aan het rollen toen de publiciteit werd gezocht via de ARD, die een onthutsende documentaire ophing aan hun informatie. Dat bracht bij Wada pas de bom der verontwaardiging tot ontploffing.

Die gang van zaken, en de conclusies die de commissie trok, werpen de vraag op hoe ziek de internationale sport werkelijk is. Volgens commissielid Richard McLaren is slechts de top van de ijsberg onderzocht waar het om afpersen van atleten gaat.

Hetzelfde gaat op voor doping. Het onderzoek beperkte zich tot atletiek in Rusland. Maar het is aannemelijk dat de dopingcultuur niet tot die ene sport beperkt is, noch tot dat land.

Stepanov zei donderdag in een interview met Canadian Broadcasting Corp: "Er is geen antidopingbeweging in de atletiek. In Rusland is het volledig tegenovergesteld, daar is een dopingbeweging en iedereen om je heen zegt dat het de enige weg naar succes is: gebruiken en erover liegen."

De ARD liet ook zien hoe makkelijk het is om in Kenia verboden middelen te krijgen. Op bloeddoping wordt in dat land amper gecontroleerd. En zo zijn er meer landen hoogst verdacht. Net zoals er meer olympische sporten zijn die voor het oog van de wereld (en sponsors) doen alsof er niets aan de hand is. De corruptie binnen de IAAF heeft de geloofwaardigheid van de hele olympische topsport aangetast.

Met de miljoeneninvesteringen in dopingbestrijding wordt te makkelijk geconcludeerd dat de olympische sport (vrijwel) schoon is. Wat grote schandalen betreft, heeft de atletiek al veel voor de kiezen gehad. Toch kon voormalig IAAF-voorzitter Lamine Diack als dictator (een conclusie van het Nederlandse bestuurslid Sylvia Barlag) met zijn maffiaclan zijn gang gaan zonder dat iemand bezwaar maakte. Ook toenmalig vicevoorzitter Coe niet.

Dat staat los van de vraag of Coe van Diacks corrupte handelen had kunnen weten. Het is een beetje zoals bij de Fifa, waar Blatter zijn corrupte bestuursleden om zich heen zag wegvallen en de handen in onschuld bleef wassen. Bij het gros van de olympische sportfederaties ontbreekt het, net als bij de IAAF en de Fifa, aan een solide basis van goed bestuur en controle.

Diplomatiek was de conclusie van Pound dat de Russische atletiek de kans heeft zich nog voor de Spelen te herstellen, zodat atleten in Rio kunnen deelnemen. Vooralsnog hebben de Russen geen dopinglaboratorium, geen antidopingagentschap en doen ze conclusies uit het rapport als onbewezen af. En ook Pound is op de hoogte van de theorie dat de voordelen van doping nog jaren kunnen doorwerken.

Rusland is invloedrijk in de atletiek en binnen het IOC. Atletiek is nog altijd de belangrijkste sport op de Olympische Spelen. Doe dan als IOC-lid maar eens de aanbeveling een heel land of een hele sport aan de kant te zetten. Dat is ook politiek en commercieel onhaalbaar.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden