Doorvertaald gedicht wordt wartaal

Zijn gedichten vertaalbaar? Ja, zo blijkt tijdens het vertaalproject ' Doorfluisteringen' van Poetry International.

door Iris Pronk

Maar het eindresultaat lijkt totaal niet meer op het oorspronkelijke gedicht. Het is zelfs de vraag of het nog poëzie is. Hoe vertaal je ' V & D' in gebarentaal, of in het Roemeens? Dat was één van de problemen die dichters ondervonden tijdens het vertaalprogramma ' Doorfluisteringen'. Daarin werd het gedicht ' Lost my way in V & D' van Frank Koenegracht achtereenvolgens vertaald in gebarentaal, Engels, Duits, Roemeens, Frans en weer terug in het Nederlands. Het eindresultaat is ' wartaal', vindt Erik Menkveld, die gisteren in Rotterdam de laatste vertaling maakte: ,, Ik vind sommige flarden wel mooi, maar als geheel is dit een orakeltekst.'' Dat het eindresultaat zo veel van het origineel afwijkt -het werd zelfs ruim twee keer zo lang -is deels te verklaren door de tussenkomst van Wim Emmerik, doofstomme gebarendichter. Die vertaalde de tekst met behulp van zijn handen in beelden, die vervolgens in de Engelse taal werden omgezet. Maar hoe verbeeld je een niet bestaand woord als ' gewijfte', waarmee de dichter misschien een woud van wijfjes of vrouwen bedoelt?

Poëzie vertalen is altijd linke soep, zegt Menkveld: een gedicht kan zelfs ' definitief zoekraken' tijdens het vertaalproces. Dubbelzinnigheden, woordspelingen, culturele verschillen: ze zijn moeilijk in het Engels, Arabisch of in gebaren te vangen.

Frank Koenegracht schaterlacht bij het horen van het eindresultaat, dat hem door de telefoon wordt voorgelezen: ,, Ik vind het fantastisch, het is totaal ontspoord. Mijn gedicht gaat over een angstaanval in V & D, dit lijkt wel geschreven door een oversekste kok, met al die vruchten en vingers.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden