Doorbraak voor Nigerdelta

Nigeria wil tien procent van de staatsolie-aandelen direct aan de Nigerdelta-bevolking besteden. Dat lijkt een doorbraak in de olieoorlog.

Drie dagen geleden waarschuwde de Beweging voor de Emancipatie van de Nigerdelta (MEND) nog aanvallen op olie-installaties te hervatten. Deze belangrijkste rebellenbeweging van Nigeria zegt te strijden voor een eerlijkere verdeling van de olieopbrengsten onder de bevolking van de olierijke Nigerdelta. Maar zij wordt ook beticht van ordinaire criminaliteit, zoals ontvoeringen.

Een drie maanden oud staakt-het-vuren én een grootschalig amnestieprogramma dreigden letterlijk aan flarden te worden geschoten. In ruil voor een generaal pardon en een nieuwe toekomst hadden tot 4 oktober 15.000 strijders en rebellenleiders, zoals Government Tompolo en Ateke Tom, hun raketwerpers, machinegeweren en explosieven ingeleverd.

Maar de regering boekte te weinig vooruitgang, vonden de rebellen, en toen dreigde het weer helemaal mis te gaan in de zuidelijke Nigerdelta, een gebied dat goed is voor dagelijks 2,5 miljoen vaten ruwe olie. Vanwege die olie is het ook al decennia het strijdtoneel van rebellen die de overheid en olieconcerns bestrijden, zoals Shell, dat volgens Amnesty International verantwoordelijk is voor grootschalige vervuiling in de delta.

Altijd kregen de negen deltadeelstaten al een aandeel van de oliegelden. Maar de verhalen over corrupte deelstaatgouverneurs waren niet te stuiten, en de armoede onder de bewoners bleef te groot.

Nu heeft de federale overheid besloten die gouverneurs te omzeilen. Tien procent van de opbrengst van de aandelen van nationaal oliebedrijf NNCP gaat voortaan rechtstreeks naar de bevolking van de Nigerdelta. In het eerste jaar gaat dat om ruim 50 miljard naira, zo’n 207 miljoen euro. Het is nog niet bekend wie die nieuwe geldstroom gaat beheren en wat ermee gebeurt.

Comrade Sunny Ofehe, een naar Nederland gevluchte activist uit de Nigerdelta, noemt het een ’vreugdevolle dag’. „Dat de gouverneurs zich niet over de buit mogen ontfermen, betekent dat de regering van het verleden heeft geleerd.” Ook het uitgelekte geheime gesprek dat president Yar’Adua gisteren voerde met MEND-leider Henry Okah bewijst volgens Ofehe dat de president echt verandering wil.

Maar de activist ziet ook obstakels. „Hoeveel krijgt Bayelsestaat, welk deel van de tien procent gaat naar Deltastaat of Rivers? Niet elke deelstaat in de Nigerdelta produceert evenveel olie. Wie gaat op die verdeling toezien?” Anderen vrezen de jaloerse blikken van staten buiten de Nigerdelta, die hun inkomsten uit de oliewinningnu zien slinken.

Er zijn, kortom, nog veel hordes te nemen, zegt Ofehe. „Zulke overeenkomsten zien er op papier goed uit. De bevolking verwelkomt het plan, maar heeft ook een houding van ’eerst zien, dan geloven’.”

Ofehe hoopt de dialoog tussen de rebellen, Nigeria’s federale overheid én Nederland gaande te houden tijdens een door hem georganiseerde conferentie op 19 november op het Haagse ministerie van buitenlandse zaken. „Inmenging van bijvoorbeeld minister Verhagen zou het vredesproces versnellen en het aanzien van Shell in de Nigerdelta verbeteren.” Verhagen heeft nog niets toegezegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden