Doorbraak in België alweer van de baan

N-VA veegt voorstel Di Rupo van tafel Nieuwe verkiezingen lijken nodig

GIJS MOES | BRUSSEL

De Belgische formatie is op een nieuw dieptepunt beland. Het harde nee van de Vlaams-nationalistische N-VA tegen de voorstellen van formateur Elio Di Rupo maakt een doorbraak onmogelijk. Nieuwe verkiezingen of toch doormodderen, dat is nu de keuze.

De Franstalige socialist Di Rupo steeg boven zijn partij uit. De nota die hij maandag presenteerde kondigt voor 22 miljard euro bezuinigingen aan, met dalende werkloosheidsuitkeringen en minder mogelijkheden om met vervroegd pensioen te gaan.

De Vlamingen krijgen in de nota de gewenste splitsing van het kiesdistrict Brussel Halle Vilvoorde (BHV) rond Brussel, met kleine toezeggingen aan de Franstalige inwoners van zes randgemeenten. De gewesten Vlaanderen, Wallonië en Brussel worden zelfstandiger.

Belgische commentatoren aan beide kanten van de taalgrens trokken dezelfde conclusie: het zou moeilijk worden om het degelijke werkstuk van Di Rupo van tafel te vegen. Al spreekt er niet veel visie uit, het is het meest inhoudelijke plan voor België dat in meer dan een jaar formeren op tafel is gekomen. Wie hier nee tegen zou zeggen, zet zichzelf buiten spel.

Maar N-VA-leider Bart De Wever maakte de nota met de grond gelijk. Bij nadere bestudering blijkt er volgens hem niets van te deugen. De lastenverzwaringen van Di Rupo zijn "een aanslag op iedereen die hard werkt, onderneemt of spaart." De staatshervorming in de nota bevat 'weinig nieuws' en de plannen voor Brussel en het kiesdistrict BHV zijn 'echt desastreus'.

Toch staat de N-VA nu niet buiten spel, dankzij de christen-democratische CD&V. Die partij wil niet van de Vlaams-nationalistische zijde wijken, omdat ze dan kiezers zou verliezen. CD&V-voorzitter Wouter Beke zegt inhoudelijk wel ja tegen de nota van Di Rupo, maar hij wil niet onderhandelen zonder N-VA, de grote winnaar van de verkiezingen van vorig jaar.

Acht partijen hebben ja gezegd tegen nieuwe onderhandelingen. Woensdag deden de Franstalige en Vlaamse liberalen en Di Rupo's eigen PS dat, gisteren volgden de Vlaamse socialisten, de groenen aan beide kanten van de taalgrens, CD&V en de Franstalige middenpartij CDH. Allemaal hebben ze wel bedenkingen, waarover ze willen praten.

Maar zonder N-VA en CD&V is een landelijke regering onmogelijk. De Franstalige partijen en links Vlaanderen reageren verbolgen op het nee van de N-VA.

Het is moeilijk voorstelbaar wie de Belgische politiek nog uit deze impasse kan trekken en dus lijken nieuwe verkiezingen de enige mogelijkheid, ook al verwacht niemand daar een oplossing van.

Of is er toch een ander scenario? Misschien kan de formatie op een laag pitje sudderen, terwijl de demissionaire regering van premier Leterme doorgaat met extra bevoegdheden. En wie weet wil CD&V in het najaar alsnog onderhandelen, bijvoorbeeld onder druk van de financiële markten.

"Je mag het natuurlijk niet hopen", zegt politicoloog Carl Devos, "maar als er voldoende miserie op ons afkomt zegt CD&V misschien: als het moet, dan moet het."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden