Analyse

Doorbehandelen tegen elke prijs?

Beeld anp

Het is nogal wat: een maximumbudget voor een gewonnen levensjaar. Maar het is onvermijdelijk, zeggen nu de medisch specialisten, zaterdag in een peiling van tv-programma 'EenVandaag'. Zou het er van komen? Er zijn eerder pogingen gedaan om zo'n prijsplafond in te voeren. Die stierven, na de voorspelbare ophef, een stille dood.

Aan het nieuwe onderzoek van 'EenVandaag' werkten ruim tweeduizend specialisten mee. Van hen is ruim 70 procent voor de invoer van een maximale aanvaardbare prijs per gewonnen levensjaar. Dat is volgens de artsen nodig om de zorg betaalbaar te houden, en zoveel mogelijk patiënten zo goed mogelijk te helpen. Vraag is dan bijvoorbeeld of het te verantwoorden valt sommige nieuwe kankermedicijnen aan patiënten te geven. De kosten kunnen oplopen tot duizenden euro's per maand. Vaak genezen ze patiënten niet, maar verlengen ze alleen het leven, misschien met slechts enkele maanden.

Aan een concreet bedrag per extra levensjaar wagen de geënquêteerde artsen zich niet. Die hete aardappel schuiven ze door naar een commissie van wijzen, met artsen, ethici en patiëntenvertegenwoordigers.

Pompe en Fabry
De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) waagde zich in 2006 wel aan het noemen van een hard bedrag, in een opzienbarend advies: maximaal 80.000 euro per gewonnen levensjaar. Dat cijfer duikt sindsdien regelmatig op in zorgdebatten. Zoals in 2012, toen een ongemeen fel debat uitbarstte over nieuwe medicijnen tegen de zeer zeldzame, zeer ernstige ziekten van Pompe en Fabry. Medicijnen die tot vele tonnen per jaar kosten, en waarvan de precieze baten twijfelachtig zijn.

Het College voor Zorgverzekeringen wilde de vergoeding van deze medicijnen daarom staken. Dat stond in een stevig, uitgelekt conceptadvies. Een paar maanden later keek het College, geschrokken van alle tumult, daar toch een beetje anders tegenaan. Het hield de mogelijkheid open dat de omstreden medicijnen bij sommige patiënten misschien toch iets uithaalden. En omdat vooraf niet valt vast te stellen bij wie ze wel werken en bij wie niet, redeneerde het adviescollege, moesten de medicijnen toch maar voor alle patiënten vergoed blijven.

Zeldzaam
Ook volgens de RVZ is het allemaal niet zo simpel. RVZ-voorzitter Rien Meijerink verwees in dat roerige najaar van 2012, in een interview met Trouw, niet simpelweg naar dat bedrag van 80.000 euro. Zo zijn de Pompe- en Fabry-medicijnen mede zo duur omdat maar zo weinig patiënten aan deze ziekten lijden. Voor die groepen moeten daarom andere regels gelden: anders worden mensen de dupe van het gegeven dat hun kwaal maar zo weinig voorkomt.

Zo zijn er nog wel wat argumenten om al bij voorbaat af te wijken van maximum prijskaartjes. Over de gezondheidswinst van nieuwe geneesmiddelen zijn bijvoorbeeld vaak simpelweg te weinig gegevens beschikbaar om uit te rekenen wat een gewonnen levensjaar kost. En als de discussie heel dichtbij komt, en de patiënten om wie het gaat een gezicht krijgen, vindt niemand dit een prettige discussie. Het is een 'politiek besluit', klinkt het dan. Maar ook politici houden zich dan liever stil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden