Wim Kieft

OnverdoofdWim Kieft

Door zijn verslaving werd Wim Kieft een ‘vervelend mannetje’

Wim KieftBeeld Martijn Gijsbertsen

In de serie ‘Onverdoofd’ spreekt schrijver Erik Jan Harmens met bekende en minder bekende Nederlanders die net als hij hebben besloten zichzelf niet langer te bedwelmen. Aflevering 9: oud-voetballer Wim Kieft. 

Het is de tweede keer dat Wim Kieft (1962) en ik elkaar ontmoeten. De eerste keer was een half jaar geleden toen we ons allebei lieten fotograferen voor een arbeidscampagne voor Arkin, een keten van ggz-instellingen voor psychiatrie en verslavingszorg. Ik verheug me op het gesprek, al ben ik ook nerveus, zoals voor elk interview, omdat ik achteraf altijd denk: had ik dat maar gevraagd, had ik dat maar beter gedaan. De oud-voetballer van onder andere Ajax, Pisa en PSV, tegenwoordig analist bij Veronica, heeft echter net zo’n hoofd vol twijfels en spijt als ik en dat stelt me een beetje gerust. Bovendien zijn we allebei zoals dat heet ervaringsdeskundige en laten we als we over ons verleden praten niet na om er ook af en toe hard om te lachen.

Vervelend mannetje

De reden waarom hij begon met drinken en coke gebruiken, is volgens Kieft simpel: “Ik vond het fijn en wat ik fijn vind om te doen ga ik vaker doen, althans ik wel. Op een gegeven moment sloeg het gebruik door in afhankelijkheid en de een is daar wat gevoeliger voor dan de ander. Ik was er erg gevoelig voor.” Als Ajacied leefde hij naar een wedstrijd toe en na afloop was het tijd voor ontspanning. “In die tijd werd er gewoon gerookt en gedronken in de bus en in de kleedkamer. De een nam na afloop een biertje, de ander gooide er een halve fles whisky in, je had altijd wel gradaties. Het verschil met de anderen was dat ik altijd het gevoel had van: het is nog niet klaar. Ik wist toen al dat dat een beetje apart was, dat ik altijd door wilde en dat het punt van bevrediging nooit helemaal werd bereikt. Bovendien had mijn vader ook een alcoholprobleem, dus ik had er wel iets van ervaring mee. Wat me verbaasde was dat mijn gedrag niet echt veranderde door het drinken. Ik ging niet lopen schreeuwen, geen ruzie lopen maken of raar doen. Later wel hoor, toen werd ik er wel een vervelend mannetje van, maar niet in die eerste periode. Ik was van nature nogal verlegen en bescheiden en de drank gaf me een vrijheid in mijn zijn, zoiets was het. Alles ging gewoon wat soepeler.”

Aandacht

Het BN’er zijn vond Kieft vaak vervelend. “Voetbal vond ik het allerleukste wat er was, maar dat wil nog niet zeggen dat je alle nevenfactoren ook leuk vindt. Ik vond het zelf allemaal gewoon niet zo bijzonder. Ik kon goed voetballen, maar er waren betere voetballers. Ik kon niet goed met de aandacht omgaan, voelde me niet vrij. Door drank en drugs te gebruiken werd ik daar wel wat handiger in. Overigens is dat moeite hebben met die bekendheid heel dubbel, want als er gereserveerd moest worden voor een leuk restaurant zeiden mensen: Bel jij maar, Wim, dan is er vast wél plek.”

Twee jaar na zijn actieve voetbalcarrière, in 1996, begon Kieft met coke. “Daarmee bereikte ik in heel korte tijd hetzelfde gevoel waar ik bij alcohol de hele avond voor nodig had. Het was meteen páts, een prettig en bruisend gevoel vanbinnen. In het begin deed ik best lang met een pakje van een gram, het duurde toen ook nog heel lang voor het was uitgewerkt. Later werd het allemaal meer. Soms nam ik me voor niet te gebruiken, maar aan de andere kant wilde ik het wel. Ik doe het wel, ik doe het niet, zo ging het in mijn hoofd. Wel, niet, wel, niet. Mijn oplossing was heel snel achter elkaar twee Drambuie met ijs drinken (whiskylikeur is dat), dan verdween het dilemma en ging ik honderd procent zeker coke bestellen.

Huismerkwijn

Later kwam de spijt, om daarvan af te komen ging ik weer drinken. Witte wijn van het huismerk was het inmiddels geworden, de Drambuie werd een beetje te duur (lacht). Ik ging mezelf steeds meer voor de gek houden, wiste uit zelfbescherming de nummers van de dealers uit mijn telefoon, maar leerde ze tegelijkertijd uit mijn hoofd, zodat ik toch weer kon bellen. Pas gebeurde er trouwens iets grappigs, ik heb een beetje gezeik met mijn huis, iets met de fundering en ik moest bij iemand een boodschap achterlaten op de voicemail, dat ze me terug moesten bellen. Wat denk je, spreek ik het mobiele nummer van een van mijn oude dealers in!”

Beeld Martijn Gijsbertsen

In de door Michel van Egmond geschreven bestsellers ‘Kieft’ (2014) en ‘Wim Kieft, de terugkeer ’(2018) is te lezen hoe hij in de jaren die volgen steeds verder afglijdt en al zijn geld erdoor jaagt. Hij gebruikt om de twee dagen vier tot vijf gram coke, soms gaan er op een dag zes literflessen wijn doorheen. Tegelijkertijd lukt het hem om na een scheiding de kinderen de helft van de week bij zich te hebben en werkt hij ook gewoon nog, als trainer bij PSV. “Ik pakte alles aan om genoeg te verdienen om mijn schulden af te lossen, of in ieder geval de dealer te kunnen betalen.” 

Detox

Uiteindelijk is het Fred Rutten, destijds de trainer van het eerste elftal van PSV, die hem wijst op een verslavingskliniek vlak bij Eindhoven. Kieft zal er meerdere keren komen en gaat in totaal drie keer in de detox, zoals dat heet, voor hij ruim zeven jaar geleden definitief afkickt. Daarna probeert hij gematigd te drinken, maar uiteindelijk geeft hij ook de alcohol op. Sinds vijf jaar staat hij droog. “Ik kan het gewoon niet, drinken”, zegt hij. “Ik heb het geprobeerd, het gaat niet. Op oudejaarsavond 2014 zouden mijn toenmalige vriendin en ik naar een feest gaan, maar ik wilde niet meer drinken, dus ik zei dat ik niet meeging. Ik zei: Als ik ga, ga ik eraan. Zij wilde wel gaan, dus lag ik in mijn eentje in bed om twaalf uur, terwijl buiten het vuurwerk losbarstte. Dat was wel een overwinning.”

Drie jaar lang bezoekt Kieft bijna dagelijks samenkomsten van de AA (Alcoholics Anonymous) en de CA (Cocaine Anonymous), maar nu heeft hij daar geen behoefte meer aan. “Ik gebruik al zo lang niet meer en ondervind er weinig hinder van. Ik hoop wel dat ik inmiddels zo’n groot verantwoordelijkheidsbesef heb, dat ik het aanvoel als het toch weer nodig is om te gaan.” De hogere macht waar je je bij de AA aan mag overgeven, vond Kieft eigenlijk wel prettig. “Ging ik ’s ochtends op mijn knieën en zei ik: ‘Leid mij’. ­Meditatie hielp me ook, ik probeerde heel spiritueel te zijn, daar deed ik echt mijn best voor. Het gaf me houvast om mijn ogen te sluiten, dingen te zeggen, ik weet niet eens meer wat. Ik kwam in een flow terecht en voelde dat dit het pad was dat ik moest volgen.”

Dwangmatig gedrag

Probleemloos is het leven zonder drank en drugs niet, zo wordt hij geteisterd door dwangmatig gedrag. “Ik wil de hele dag alles controleren, sta ik met mijn handen onder de kraan van de wasbak om zeker te weten dat hij uit is. Ik kijk naar mezelf in de spiegel en zeg: Wim, de kraan is echt uit. In bed denk ik vervolgens: heb ik het wel goed gezien? Zo gaat het eindeloos door. Ik ben er voor in behandeling geweest en het is nu redelijk beheersbaar. Pas regende het, ik had met de auto spullen gehaald voor mijn nieuwe huis. Was ik binnen, droge joggingbroek aangetrokken en pantoffels en toen kwam weer die gedachte: heb ik het raam dichtgedraaid? Ik wist zeker van wel en toch moest ik het controleren. Was ik wéér helemaal doorweekt.”

Het kwelt hem, dit soort gedrag, al zijn de gevolgen minder destructief dan toen hij nog gebruikte. Zich er slachtoffer door voelen doet Kieft sowieso niet: “Ik ben niet van het drama. Zo zit ik gewoon niet in elkaar. Het is allemaal best heftig, maar ik beschouw het gewoon niet zo. Net als verslaafd zijn, je kunt er helemaal in opgaan en hopen dat de oplossing vanzelf wel komt, maar uiteindelijk moet je hulp zoeken. Hoe moeilijk dat ook is.”

We doen nog een fotosessie en dan sta ik buiten. Er komen tientallen vragen in me op die ik had kunnen of moeten stellen, bijvoorbeeld of hij de coke of de Drambuie nog weleens mist en of hij zich na vijf jaar onverdoofd leven vrij voelt in zijn zijn. Maar ik troost me met de gedachte dat Kieft op ditzelfde moment misschien wel tientallen antwoorden bedenkt die hij op zijn beurt had kunnen of moeten geven. Het is nooit helemáál goed en misschien is dat de les. Niet alles gaat goed, maar het gaat wel béter.

Luister ook naar de podcasts van dit en de andere gesprekken, via onze website, iTunes of Spotify.  Reacties zijn welkom via tijdreacties@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden