Door poldermodel leidt Oranjekoorts niet meer tot ziekte

Daar zit je dan met je makkers, gehuld in Blokkers brulshirt. Moe gefeest, schor geschreeuwd en het bier is ook nog eens op. Met één oog kijk je naar de 31ste herhaling van de drie doelpunten en evenzovele keren hoor je de overslaande stem van de anders zo stoïcijnse verslaggever. Met het andere oog werp je een blik op de klok. Je kreunt zacht, want je realiseert je dat het een korte nacht zal worden. Na ampele overweging besluit je maar een vrije dag te nemen op kosten van je baas en ten koste van je collega’s: je meldt je ziek, last van Oranje-koorts.

In tegenstelling tot wat het gesundes Volksempfinden aangeeft, hebben dinsdag, de dag na de avond, niet spectaculair meer werknemers zich ziek gemeld. Bij ArboNed, een van de drie grote arbodiensten, waren het er 3000. Dat wijkt amper af van een gewone dinsdag, laat woordvoerster Eveline Bos van ArboNed weten. Voor de dienst zijn deze cijfers geen verrassing. Het is al een aantal jaren behoorlijk stabiel, aldus Bos. Goede afspraken maken met je baas en collega’s is volgens haar de oplossing. Werkgevers die recherchebureaus op je afsturen om te achterhalen of je echt wel ziek thuis bent, vindt ze ’veel te rigoureus’. Een blijk van wantrouwen. „Dat is echt niet nodig. Met goede afspraken – bijvoorbeeld een uurtje later komen dat je een andere dag weer inhaalt – kom je er prima uit, zo blijkt steeds, maar dat is natuurlijk wel de eigen keus van de werkgever.”

ArboNed steunt daarbij op eigen ervaring. In 2004, bij het EK-voetbal in Portugal, bleek tijdens en na een van de eerste wedstrijden van Nederland het ziekteverzuim dat bij ArboNed werd aangemeld spectaculair hoger: respectievelijk plus 19 en 15 procent. En dat was beslist geen griepepidemie, aldus ArboNed toen. De arbodienst besloot daarop de cijfers openbaar te maken, waarop de media er luidruchtig kond van deden. Dat hielp. Bij de volgende wedstrijden – Nederland reikte tot in de halve finale – bleken de door Oranjekoorts veroorzaakte extra ziektegevallen beperkt tot 3 procent. Volgens de ArboNed-woordvoerster is de les die je hieruit kunt trekken dat je zaken bespreekbaar moet maken. Dan wordt de dokter buiten de deur gehouden. Het resultaat bleek in 2006, bij het WK-voetbal in Duitsland. ArboNed gaf werkgevers enkele simpele tips om verzuim te voorkomen en dat werkte wonderwel. Het aantal ziektegevallen bleef beperkt tot de normale proporties. „Ook voor dit EK verwachten werkgevers dat er amper extra ziektegevallen zich zullen voordoen. Er zijn in ieder geval geen speciale verzuimcontroles aangevraagd’’, aldus de woordvoerster van ArboNed.

Mochten werknemers toch in de fout gaan en de werkgever komt daar al of niet via een recherchebureau achter, dan staat de wet hem een aantal sancties toe. Inhouding van loon is een mogelijkheid, maar als de werknemer van tevoren is gewaarschuwd is zelfs ontslag op staande voet toegestaan. „Het is net zoals bij voetbal’’, schrijft arbeidsrechtdeskundige Jasper van Hulst deze week in Het Financieele Dagblad. „Wie in het strafschopgebied onderuit wordt gehaald, geniet bescherming. Wie zich schuldig maakt aan een ’schwalbe’ heeft een goede kans er met een rode kaart te worden uitgestuurd.’’ Er is echter nog nooit iemand om gesimuleerde Oranjekoorts ontslagen. Werkgevers en werknemers komen er kennelijk onderling wel uit, stelt Van Hulst, geheel in lijn met ArboNed . Ook dat is weer heel Oranje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden