'Door permanent online te zijn, raakt je brein overprikkeld'

Filosoof Coen Simon laat zien hoe je uitspraken uit het nieuws fileert

Schrijfster en filosofe Joke Hermsen in Vrij Nederland (22 maart)

"Moe worden doe je vanmiddag maar!" Dit riep vorige week de laatste man van Veteranen HC Bedum, het hockeyelftal waarmee ik iedere zondagochtend op het veld sta. Zoals wel vaker kakte de boel een beetje in halverwege de tweede helft, en dan breekt meestal paniek uit. Ik vond het geen handige aanmoediging, want als een mens ergens moe van wordt, dan is het wel van een verbod op moeheid.

Een soortgelijke vermoeidheid wordt op dit moment aangejaagd door de onheilspellers van de nieuwe media. Van alle kanten horen we dat een veelvuldig verblijf op internet ons uitput tot 'infobesitas' aan toe. Zo ook van filosofe Joke Hermsen die al enige tijd waarschuwt voor de gevaren van de nieuwe media. "Leerlingen op iPadscholen permanent online laten zijn, is niet alleen een overbelasting van hun brein, met alle mentale gevolgen van dien, maar ook een belemmering van de ontwikkeling van hun cognitieve en creatieve vermogens", schreef ze vorig jaar in de Volkskrant. Ik kan me helemaal vinden in haar pleidooi tegen een kritiekloos omarmen van nieuwe technologie zoals Maurice de Hond cum suis dat doet. Maar zelf is Hermsen zo kritiekloos over de technologie van de breinwetenschappers, dat het haar filosofische vermogens soms belemmert. "Door permanent online te zijn, raakt je brein overprikkeld", beweerde ze vorige week in een interview in Vrij Nederland. "Neurologen zeggen", volgens haar, "dat we beschikken over een rustbrein, het default mode network." Dit deel van het brein dat informatie selecteert krijgt online geen kans door "de onrust van het voortdurend zappen en van medium veranderen."

In de negentiende eeuw was de trein het nieuwe medium. En door de vele prikkels die de eerste gebruikers hiervan te verduren kregen, ontstonden talloze treinziektes met de railwayspine als meest afschrikwekkende - een neurologische aandoening die veel wegheeft van onze whiplash. De trein reed in die tijd niet harder dan veertig kilometer per uur. Daar kunt u om lachen, maar dat doen we nu ook om de muis-arm. De aandoeningen van de nieuwe media van trein, muis en iPad zijn niet virtueel, maar vooralsnog werden ze succesvol door de mens ingelijfd. Hermsen vergeet dat wat neurologen in het brein zien alleen correspondeert met ons gedrag, maar het gedrag niet veroorzaakt. De oorzaak van de overspannen omgang met de nieuwe media komt van hen die ons die vermoeiheid aanpraten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden