Door foute mijnen acht doden/'Defensie bleef jarenlang afgekeurd explosief gebruiken'

CULEMBORG - Acht militairen en burgermedewerkers van de landmacht zijn in 1983 en 1984 omgekomen bij ongelukken op schietkamp 't Harde met een mortiermijn waarvan dertien jaar eerder al bij Defensie bekend was dat het explosief niet deugde.

Dat zegt Fred Spijkers, voormalig maatschappelijk werker bij het ministerie van defensie. Spijkers was begin jaren '80 door Defensie ingeschakeld bij de afhandeling van het overlijden van Robert Leendert Ovaa. Technisch specialist Ovaa kwam op 14 september 1984 om door een ontploffende mortiermijn. De munitie-expert was naar de op scherp gezette mijn toegelopen, omdat het kennelijk weigerde. Volgens voorschrift had Ovaa eerst vijf minuten gewacht. De mijn ontplofte toen Ovaa vlakbij was.

Hoewel aan de nabestaanden aanvankelijk was meegedeeld dat Ovaa geen schuld had aan het ongeluk, kreeg Spijkers kort daarna van het ministerie opdracht de weduwe te vertellen dat haar man wel degelijk het ongeluk aan zichzelf had te wijten. Hij zou overmoedig zijn geweest.

Volgens Spijkers was Defensie bang voor hoge schadeclaims van slachtoffers en nabestaanden. In 1983 was met hetzelfde type mortiermijn al een ongeluk gebeurd, waarbij zeven militairen op schietkamp Oldebroek omkwamen. Minister van defensie Job de Ruiter deelde toen in de Tweede Kamer mee dat het ongeval was gebeurd door een verwisseling. Een scherpe mijn was per abuis tussen oefenmijnen terecht gekomen.

In december 1990 antwoordde minister Ter Beek in antwoord op vragen van het Kamerlid Vlijmen dat de mijnen niet voldeden aan de veiligheidseisen. Maar al in 1970 was bij de Explosieven-opruimingsdienst bekend dat onder de mortiermijnen weigeraars zaten. Deze dienst gaf opdracht de hele partij te vernietigen. Dit is toen niet gebeurd.

De nabestaanden van het ongeluk in 1983 hebben nooit schadevergoeding ontvangen. Defensie zei gisteren dat daar geen aanleiding voor was. Het ministerie houdt vast aan de oorspronkelijke lezing, dat er een echte mijn tussen oefenmijnen was gekomen. Volgens Spijkers is dit een onjuiste voorstelling van zaken.

Na dertien jaar heeft minister Voorhoeve de weduwe mevrouw Ovaa inmiddels een excuusbrief gezonden. Delen van het proces-verbaal uit 1985, waarmee aantoonbaar is gesjoemeld, zouden Voorhoeve eerst nu onder ogen zijn gekomen.

- Pagina 9: Dertien jaar gemangeld door Defensie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden