Door de pil ruiken vrouwen niet meer wie ’de ware’ is

Vrouwen die de anticonceptiepil gaan slikken, verliezen het vermogen om de best passende partner te ruiken. Ze kiezen daardoor vaker een man die genetisch sterk op henzelf lijkt, en dat heeft rampzalige gevolgen: overspel, verbroken relaties, vruchtbaarheidsproblemen en zelfs miskramen.

Van zo’n bericht knipper je even met de ogen. Het is al opzienbarend dat vrouwen hun partner op de geur zouden selecteren, laat staan dat de pil die keuze zou verstoren.

De Britse evolutiepsycholoog Craig Roberts heeft er minder moeite mee, getuige het ronkende persbericht dat hij vorige week rondstuurde over zijn onderzoek in het vakblad Proceedings of the Royal Society Biology. Veel media namen het klakkeloos over, terwijl je er best wat kritische vragen bij kunt stellen.

Volslagen idioot zijn de beweringen van Craig Roberts niet. Nieuw evenmin. Al in 1995 meldde de Zwitserse wetenschapper Claus Wedekind iets soortgelijks. Hij had vrouwen laten ruiken aan bezwete T-shirts waarin mannen twee nachten hadden geslapen. De voorkeur van de snuffelaarsters ging uit naar mannen die genetisch het meest van hen verschilden. Verklaring: de zogeheten MHC-genen van man en vrouw, belangrijk voor de afweer, moeten liefst zo divers mogelijk zijn en elkaar aanvullen. Het nageslacht erft dan een brede DNA-mix die optimale bescherming biedt tegen een waaier van ziektekiemen.

Maar hoe ruikt een vrouw welke afweergenen de man bij zich draagt? Vermoedelijk doordat de afweer bepaalt welke bacteriën er op iemands huid zitten, en daarmee welke geur diens zweet verspreidt. Bij muizen was het verband tussen afweergenen, geur en partnerkeuze al eerder aangetoond, net als bij vissen, reptielen en vogels. En zo zou ook de vrouw haar partnerkeuze onbewust laten influisteren door een oud evolutionair stemmetje.

Behalve als ze aan de pil gaat. Ook Wedekind zag in 1995 al dat de selectie dan werd verstoord: pilsliksters vielen juist voor mannen met identieke genen, mogelijk omdat de pil biologisch een toestand van zwangerschap nabootst. In zo’n situatie zou de vrouw erbij gebaat zijn om haar directe familie extra aan zich te binden, voor de verzorging en bescherming van het kind –de evolutiebiologie heeft op alles een antwoord.

Toch is het idee dat ook de mens nog sterk op geur afgaat, omstreden. De schaarse onderzoeken spreken elkaar tegen. En zelfs de resultaten van Craig Roberts druisen tegen de theorie in. Vrouwen die niet aan de pil waren, kozen in zijn T-shirt-test namelijk zomaar wat, ongedacht de genetische variatie van de mannen. Kortom: óf het onderzoek óf de theorie deugt niet.

En de gevaren die de Amerikaan noemt? Gaan (ex-)pilsliksters gebukt onder extra relatieleed, vruchtbaarheidsproblemen, miskramen en baby’s met een zwakke afweer? Laat naar die medische aspecten nou wél uitvoerig zijn gekeken. Conclusie: de pil is veilig en veroorzaakt niet de problemen waar Craig Roberts voor waarschuwt. Dat maakt zijn theorie er niet geloofwaardiger op. Op z’n best gaat er slechts een marginaal en onmeetbaar effect van uit.

In de praktijk, zo leren we bij navraag, vallen vrouwen vooral voor mooie ogen, stoere handen, humor en een lekker kontje. Toch is het volgens Craig Roberts uiteindelijk de geur die uitmaakt of een relatie standhoudt. Een prikkelend idee. Nu het bewijs nog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden