Door de grienden van IJsselmonde

De Oude Maas is leidraad en metgezel op deze wandeling, die begint bij station Barendrecht (aan de lijn Rotterdam-Dordrecht). De route loopt veelal langs het water en is grotendeels gemarkeerd: rood-wit (LAW), soms geel-rood-geel (Zuid-Holland). Er zijn diverse horeca-mogelijkheden. De afstand Barendrecht-Hoogvliet (metrostation Zalmplaat) bedraagt ongeveer 25 km (zo'n zes uur). Het is ook mogelijk de route bij Rhoon of Poortugaal te verlaten; beide hebben een metrostation. Honden aan de lijn. Informatie en wandel- en fietskaarten bij het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde, tel. 01857-2366.

De gevarieerde oever van de rivier lokt uit tot een interessante wandeling. Wel een met veel asfalt (het grootste deel van de route is ook per fiets af te leggen), maar het leven kan nu eenmaal niet altijd een paradijs zijn. Het is bijna letterlijk een tocht onder de rook van Rotterdam. Bijna, want de smeerpijpen van Europoort blijven nog net op afstand. En de Euromast en de Brienenoordbrug steken in de verte wel steeds boven de horizon uit, maar voornamelijk als geluidloos behang. Ze overstemmen de geluiden van de rivier in elk geval niet.

De route loopt van oost naar west, startpunt is het station van Barendrecht. Het is herfstig, mooi-herfstig. De oogwimpers worden bijna permanent geprikkeld door de zon. En als Heerjansdam is gepasseerd en het afgedamde Waaltje teruggezakt in de landelijke rust, brengt de roodwitte markering het traject naar de Maasoever. 'Achterzeedijk' heet de weg tussen Heerjansdam en de rivier, wat wijst op een bewogen historie. Het woedende water van de Sint Elizabethsvloed heeft hier in 1421 de oude polder aan stukken gespoeld en veranderd in een verzameling eilanden die daarna een voor een weer bedijkt en ingepolderd zijn - zo ook IJsselmonde, een eiland in de monding van de IJssel.

Het landschap heeft telkens nieuwe wijzigingen ondergaan, vooral de laatste eeuw toen Rotterdam begon uit te dijen en de bevolking steeds meer naar het platteland trok. IJsselmonde kreeg zo twee gezichten: aan de noordrand groeide het eiland dicht met woonwijken en autowegen, in het zuiden langs de Oude Maas bleef het landelijke karakter bewaard.

Lopen langs de Oude Maas is dus lopen langs het randje, het groene randje van IJsselmonde. Aan de overkant van het water ligt de Hoeksche Waard, suikerbietenland. De rivier splijt de twee voormalige eilanden met een krachtige stroom. Voor de schepen die naar het westen koers, is het varen een fluitje van een cent. Alsof het geen brandstof kost, zo stormen ze voorbij. Zelfs de snelste marathonloper houdt ze niet bij. Andersom heeft het iets meelijwekkends om het verkeer tegen de stroom op te zien tornen. Pruttelende scheepsmotoren komen bijna adem te kort, zelfs de sterkste duwboot lijkt bezig aan een hopeloos karwei. Wandelaars en fietsers zijn hier (bij goed weer) beter af. Eenmaal langs de Oude Maas vergt de route nauwelijks inspanning, geen geestelijke inspanning tenminste. Vanaf het kantoor van het natuur- en recreatieschap IJsselmonde is de koers onveranderlijk naar het westen gericht, de rivier volgt trouw of holt je soms vooruit. Een kaart is niet echt nodig.

Steeds wordt de tocht onderbroken door een erfenis uit een roemrucht verleden. Een monumentje zoals het laatste stuk brughoofd van de Barendrechtse brug, waar vroeger het trammetje van de Hoeksche Waard over reed en mensen van de 'eilanden' langs kwamen voor hun dagje boodschappen in Rotterdam. Een gedenkteken zoals dat van het grensbataljon dat hier gevochten heeft in de meidagen van 1940, op leven en dood.

Er staan ook nog veerhuizen onderweg, afgedankt en opgekalefaterd. Het pontverkeer over de oude Maas is teruggebracht tot twee voet- en fietsveertjes, tussen Rhoon en OudBeijerland en tussen Zwijndrecht en Puttershoek. De auto's suizen nu met luid kabaal onder de oeverlopers door, via de Heinenoordtunnel. En bij Hoogvliet duikt ook de metro onder in de vette klei, om bij Spijkenisse weer ademhappend boven te komen. Op deze plekken zou het recreatieschap de wandelaar wel oordoppen mogen verschaffen. Dat wordt anders als de grienden opdoemen, de grienden van Carnisse en die van Rhoon. Het is buitendijks land waar hoog- en laagwater zorgen voor riet en biezen en wilgen langs sloten en greppels gedijen dankzij de wisseling van het tij. Vroeger waren de grienden economisch van groot belang en er wordt nog steeds riet en rijshout gehakt en gesneden. Maar het is nu ook het domein van de recreant, die de grienden ervaart als een spannend moerasbos - met smalle paadjes en prachtige doorkijkjes. Het is bijna onvoorstelbaar dat zo'n rijke natuur zo dicht bij het stormachtige Rotterdam te vinden is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden