Door de droogte krijgen we kortere friet en minder zakken chips

Beeld ANP

De aardappeloogst zal dit jaar fors tegenvallen. De Europese telersorganisatie luidt de noodklok.

Kortere frieten, minder chips en een duurdere stamppot in de winter. Het aardappelrooien is op verschillende plaatsen in Noordwest-Europa begonnen en de eerste oogst voorspelt weinig goeds. Door de lange periode van droogte vallen de opbrengst en kwaliteit van de aardappeloogst vrijwel overal tegen, en dat zullen consumenten mogelijk gaan merken in de winkel.

De regenbuien van de afgelopen dagen kwamen te laat om het tij te keren, proefrooiingen in Nederland bevestigen de vrees van aardappeltelers. De gemiddelde hectareopbrengst bij Aviko ligt deze week op het laagste niveau sinds de aardappelverwerker in 2012 begon met testen.

Niet alleen in Nederland zorgt de aardappeloogst voor buikpijn. In de vijf belangrijkste West-Europese aardappellanden - naast Nederland zijn dat Duitsland, België, Frankrijk en Groot-Brittannië - constateren akkerbouwers dat de oogst zal tegenvallen. Volgens deskundigen van de West-Europese telersorganisatie NEPG kunnen aardappelopbrengsten 15 tot 25 procent lager uitvallen dan gemiddeld. Chipsfabrikant Roger & Roger (van onder meer Croky) uit België liet al weten de productie van sommige smaken terug te schroeven.

Landbouwer Jan van Kempen uit de Beemster toont de aardappelen van de nieuwe oogst. Beeld ANP

Wie draait er voor op?

Nu nog is zo'n 70 procent van alle aardappelen in NEPG-landen gecontracteerd, voornamelijk bij de verwerkende industrie. Een frietfabrikant heeft zo gegarandeerd voldoende aardappels en de akkerbouwer een gegarandeerde afzet en prijs. Als gecontracteerde volumes niet gehaald worden, is het de vraag wie hiervoor zal opdraaien. In sommige landen komen de kosten, bijvoorbeeld voor de inkoop van extra (dure) aardappelen, voor rekening van de boer.

In Nederland is er volgens Jaap van Wenum, voorzitter van de LTO vakgroep akkerbouw, sprake van enige coulance. "In Nederland hebben we een overmachtsclausule die na deze extreme droogte in principe van kracht is. Telers en verwerkers hebben vaak een jarenlange relatie en zullen er toch samen uit moeten komen."

Van Wenum bevestigt dat de LTO met de industrie om tafel zit om naar de manier van contracteren te kijken. "We willen in de keten allemaal een goede boterham verdienen. Als door de droogte de prijzen in de supermarkt omhooggaan, willen we dat de teler daar ook iets van terugziet."

Een situatie zoals dit jaar heeft Van Wenum, zelf akkerbouwer op de Veluwe, nog niet eerder meegemaakt, zegt hij. "Dit is heel extreem, met zulke kleine aardappelen wordt de friet dit jaar echt korter."

Niet alleen groeien aardappelen slecht, ook vrezen telers voor zogeheten doorwas van de aardappels. Reeds gevormde knollen (aardappelen) lopen door de warmte opnieuw uit waardoor de nieuwe knol voedingsstoffen uit de primaire aardappel trekt. De kwaliteit van de aardappel is een stuk minder en daardoor sowieso ongeschikt om te frituren.

Uitstel bij de fiscus

Boeren en tuinders die deze zomer getroffen zijn door de droogte en hierdoor krap bij kas zitten, kunnen bij de fiscus een beroep doen op uitstel van het betalen van belastingen. De belastingdienst heeft de droogte van de afgelopen maanden aangemerkt als 'bijzondere omstandigheid'. Dat meldde land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland gisteren. Om voor uitstel van betaling in aanmerking te komen, moeten ondernemers aan een aantal voorwaarden voldoen. Een accountant of adviseur moet een verklaring afgeven, waaruit blijkt dat er door droogte betalingsproblemen zijn. Ook moet aangetoond worden dat de betalingsproblemen tijdelijk van aard zijn: de boerderij moet wel levensvatbaar zijn.

Lees ook:

Droogte maakte Zeeuws landschap van voor 1953 zichtbaar

Wie goed kijkt, ziet nog altijd effecten van de overstroming van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. Vooral vanuit een helikopter. De droogte maakt de contouren extra zichtbaar. 

Dubbel zoveel natuurbranden, maar niemand weet er het fijne van

Nederland kan meer natuurbranden verwachten als er meer droge periodes komen zoals de afgelopen weken. Een landelijke registratie van die branden ontbreekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden