Doodstraf dreigt voor leiders bahai in Iran

Teheran voert de druk op minderheden sterk op. Zeven leiders van de bahaigemeenschap worden ervan beschuldigd ’bederf’ te zaaien op aarde.

Wie wil weten hoe de politieke vlag erbij hangt in Iran moet letten op de manier, waarop de overheid aanhangers van de bahaigodsdienst behandelt.

Minderheden lijden het eerste en zwaarste onder extreme tendensen. Onder president Ahmedinejad is de situatie voor bahais behoorlijk verslechterd. Een beslissende datum kan 10 april worden. Volgens de plannen zal dan het proces beginnen tegen zeven leiders van de bahaigemeenschap in Iran, die sinds 2008 gevangen zitten in Teheran.

De beschuldigingen liegen er niet om. De zeven zouden voor Israël hebben gespioneerd. Nog ernstiger is dat ze ’bederf’ zouden hebben gezaaid op aarde. De term komt uit de Koran en het is onduidelijk wat dat boek ermee bedoelt. Maar de sjariahwet heeft het ’delict’ overgenomen en is duidelijk over de strafmaat: de dood. Overigens is er nog steeds geen officiële aanklacht bekend.

Dat de bahais het na de islamitische revolutie van 1979, die de ayatollah Khomeini aan de macht bracht, moeilijk zouden krijgen was voorspelbaar. Het bahaigeloof ontstond in de eerste helft van de negentiende eeuw. De grondlegger, Baha’u’llah, predikte onder andere de gelijkheid van man en vrouw. Op allerlei terreinen bracht het bahaïsme een vergaande, vaak verlichte hervorming.

Hoewel ook aanhangers van andere geloofsrichtingen zich aansloten begon het bahaïsme als een afsplitsing van de sjiitische islam. Daarom zijn volgens de letter van de sjariah veel aanhangers van het bahaigeloof geloofsafvalligen, die de doodstraf verdienen, tenzij ze terugkeren tot de islam. Dat geldt niet alleen voor de eerste generatie bahais, die destijds inderdaad de islam hebben verlaten, maar ook voor hun kinderen en kindskinderen, want de banvloek is erfelijk.

Toch gingen ook Khomeini en zijn opvolgers niet zover dat ze alle bahais voor de keus plaatsten: of verloochening van hun geloof of de doodstraf. Een paar jaar lang pakten er wel heel donkere wolken samen boven de Iraanse bahais. In de begintijd van de islamitische revolutie executeerden de nieuwe machthebbers driehonderd Iraanse bahais, op een totaal van enige honderdduizenden. De heersers waren toen ook tegen andere dissidente groepen moordlustig, want ze moesten hun macht consolideren.

Later ontwikkelden ze een subtielere strategie, die goed is verwoord in een document, dat in 1991 de ayatollah Golpaygani opstelde. Golpaygani geeft de bahais eerst een paar garanties, ze mogen niet zonder reden gearresteerd, bestraft of het land uitgezet worden. Maar dan verschijnt de adder van onder het gras: „De regering moet zo met hen omgaan dat hun vooruitgang en ontwikkeling worden geblokkeerd.”

Volgens het document mogen bahaikinderen wel naar de basisschool, maar niet naar de universiteit. De bahais hebben het recht op een bescheiden leven, zoals de massa van de Iraniërs leiden, niet meer dan dat. De bahais antwoordden met een instituut voor hoger thuisonderwijs.

Onder de liberale president Mohammed Khatami mochten bahais weer toelatingsexamen doen voor de universiteit. Maar de praktijk viel tegen. De weinigen die de bureaucratische obstakels wisten te omzeilen werden meestal weer snel van de academie verwijderd. Onder de in 2005 aangetreden radicale president Ahmedinejad verslechtert de toestand snel. De berichten over terreur tegen individuele bahais nemen toe.

De bahais zijn bang dat de repressie niet langer beperkt zal blijven tot de maatregelen van het Golpayganidocument. Begin deze maand boden rabbijn Soetendorp en professor René Smits in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag een petitie aan, gericht tegen de vervolging van de bahais en het komende proces tegen de bahaileiding. Bij de aanbieding voerde onder anderen Loes Bijnen het woord, die van 1999 tot 2004 op de Nederlandse ambassade in Teheran zich bezighield met mensenrechten. Haar conclusie liet weinig ruimte voor optimisme. Volgens Bijnen is er op het Iraanse beleid ten opzichte van de bahais gewoon geen peil te trekken. Alles is mogelijk.

Zie voor de petitie http://www.petitiebahaisiran.nl/

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden