Opinie

Dood, maar gewoon blijven navelstaren

(Bax) Beeld
(Bax)

Wat zou het leuk zijn als elke seconde van je leven zou worden geregistreerd en voor eeuwig reproduceerbaar zou zijn. Zo reproduceerbaar zelfs, dat je in virtuele zin eigenlijk onsterfelijk wordt. Gordon Bell, internetter van het eerste uur, ziet het helemaal zitten.

Bij de softwaregigant Microsoft is hij het brein achter het project Mylifebits.com. Al jaren zijn hij en zijn secretaresse als bezetenen bezig om zijn hele leven digitaal op te slaan. Zijn tekeningen en schoolboeken, rapporten en foto¿s, zijn medische gegevens, aantekeningen, geluidsopnames, woonplaatsen, reizen en afspraken. En dankzij de voortgeschreden technologie letterlijk alles wat hij hier en nu meemaakt. Elk snippertje papier, van kassabonnetjes tot vliegtickets en van de korte memootjes tot de boeken die hij leest, gaat door de scanner en wordt gearchiveerd. Verder heeft hij zichzelf vol gehangen met een smartphone met gps en kompas, digitale recorders en medische apparatuur zodat constant wordt vastgelegd waar hij is, wat hij doet, wat hij ziet en hoort en hoe zijn lichaam daar op reageert.

Total recall is het ideaal dat hij beschrijft in zijn gelijknamige boek. Het betekent dat je je elektronisch van middelen voorziet om nooit meer iets te vergeten. Alle gebeurtenissen worden vastgelegd met de koele objectiviteit van computers en hoeven dankzij de groei van de beschikbare geheugencapaciteit – over enkele jaren kost een paar terabite niet meer dan een kop koffie – nooit meer verloren te gaan.

En dat biedt een nog mooier perspectief, namelijk onsterfelijkheid! Als je nageslacht alles van je leven kan reproduceren, ga je volgens Bell alleen stoffelijk nog maar dood. Hij voorspelt dat kunstmatige intelligentie zo slim wordt, dat de computer de lijn van je leven uit het geheel van je e-memory gewoon kan doortrekken, zodat je achterkleinkinderen straks ’gewoon’ met je kunnen blijven praten.

Dat digitale informatie nu al gemakkelijk is te manipuleren, te stelen en te misbruiken, daar stapt Bell luchtig overheen. Ook vraagstukken van privacy vindt hij maar vervelend. Moet ie zelf weten, natuurlijk. Mij valt vooral het navelstaren zo op. Dat navelstaren gebeurt nu soms al door mensen die hun hele hebben en houwen toevertrouwen aan sociale media, maar dat is niets vergeleken bij de kosmos met zichzelf als middelpunt die Bell creëert. Mij intrigeert de vraag hoe je wereldbeeld eruit gaat zien als je voortdurend bezig bent jezelf te registreren, als je hele omgeving verwordt tot een decor, als iedereen die je tegenkomt een figurant wordt in je persoonlijke film.

Bell wil best erkennen dat het leven voor een groot deel uit trivialiteiten en herhaling bestaat en dat je sommige dingen liever helemaal zou vergeten. En toch, stelt hij, je weet maar nooit wanneer ook die info weer van pas komt. En dat leugentje om bestwil? Die dronken bui? Die zware misstap? Eerlijk duurt het langst, roept Bell even vrolijk.

Zelf ben ik er hoe dan ook te ongedurig voor, dus sorry: Ik doe even niet mee. Maar anderen wens ik veel succes. Het is wel een gigantische klus, je hele leven vastleggen. En waarom zou je het doen, denk ik erbij. Bell geniet van het idee dat men eeuwen later dankzij al die compleet gedigitaliseerde levens exact weet hoe onze wereld eruit zag. Maar ik ben eigenlijk al zeer tevreden met hoe we nu onze wereld in kaart brengen. Ik denk dat we nu al bijna alles opnemen wat maar enigszins interessant is, maar dan collectief. Het feit dat heel veel verschillende mensen hun camera¿s letterlijk en figuurlijk op andere aspecten van het leven richten, levert naar mijn gevoel een interessanter tijdsbeeld op dan al die complete files van een enkel mens.

Maar de denkoefening en het experiment zijn prachtig. En één idee van Bell staat me aan, namelijk rond je elektronische patiëntendossier. Dat komt er vast – Bell vindt dat het al veel te lang heeft geduurd – maar zou volgens hem als voorwaarde moeten hebben dat je dat dossier helemaal zelf beheert. Dan slingert het dus niet rond in het medische circuit, maar bepaal jijzelf precies welke witte jas welke info krijgt. In Duitsland vinden ze dat al, in Nederland beschermt men je liever tegen je eigen slordigheid. Alles in één database, dan komt alles goed. ’Yeah, right’, zou Bell zeggen: Die informatie is van jou, en van niemand anders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden