Dood door mestgas, tractor of stier; de groene sector is nog gevaarlijker dan de bouw

De afgelopen tien jaar zijn maar liefst 190 dodelijke ongevallen te betreuren bij agrarische bedrijven. Beeld ANP

De afgelopen tien jaar zijn er 190 doden gevallen op agrarische bedrijven. Daarmee is de groene sector nog gevaarlijker dan de bouw.

Man komt onder heftruck, aspergesteker komt onder personeelsbus, man bedolven onder lading uien, jongen valt in mestput, man komt onder hooibaal. Het is een greep uit de koppen die de lokale media haalden. Bij elkaar zijn er dit jaar al acht doden gevallen op en rond boerenbedrijven.

“Het aantal ongevallen is zorgwekkend hoog”, aldus de Inspectie SZW in haar rapport ‘Eerlijk, veilig en gezond werken in de agrarische en groene sector’. De afgelopen tien jaar zijn maar liefst 190 dodelijke ongevallen te betreuren bij agrarische bedrijven, meldt de vroegere arbeidsinspectie. Het voorkomen van ongelukken moet een speerpunt worden.

Ook de sector zelf vindt dat er verandering moet komen. Ondernemers en werknemers zijn met het kennisinstituut Stigas de campagne ‘Nul ongevallen in 2020’ gestart. “Elk ongeval is er één te veel”, stellen onder meer de brancheorganisaties LTO, Cumela, VHG, Fedecom en de vakbonden FNV en CNV op de website zeroaccidents2020.nl.

Dieren

Met waarschuwingsfilmpjes op deze site maken ze de risico’s zichtbaar: een stier die dreigend loert naar het hek dat niet goed dicht zit waarachter de boer de stal aan het schoonmaken is. De stier weegt 800 kilogram én is onvoorspelbaar, meldt een begeleidende tekst. Dus doe altijd het hek dicht van het hok van de stier. Goed dicht.

Elk jaar overlijden er één of twee personen in de omgang met dieren op de boerderij, meestal zijn ze het slachtoffer van een wilde stier. Bij het merendeel van de ongevallen in de agrarische sector, bij 42 procent, gaat het om situaties waarbij werkenden in of rondom het boerenbedrijf zijn aangereden door een machine. De afgelopen tien jaar lieten ook zestien mensen het leven doordat ze vielen, nog eens achttien mensen werden gedood door een vallend voorwerp op het boerenerf, weet Stigas. Een ander groot risico is bedwelming door ­mestgassen. De verschillende partijen willen een cultuur realiseren waarbij veilig werken voorop staat.

Zelfs vergeleken met de bouw, een sector die bekendstaat om de vele ongelukken, komt de agrarische sector er slechter uit. Het aantal doden bij boeren en tuinders ligt gemiddeld op zes per jaar per 100.000 banen, in de bouw vallen gemiddeld vijf doden per jaar per 100.000 banen.

Overtredingen

Het aantal dodelijke ongevallen in de agrarische sector zou nog veel hoger liggen, stelt de inspectie, wanneer ook gezinsleden worden meegerekend. Want in de agrarische sector zijn niet alleen de ondernemer of werknemer de klos, maar ook vaak familieleden, kinderen, toeleveranciers of andere aanwezigen op het bedrijf.

Vorig jaar kregen zo’n tweehonderd agrarische bedrijven een inspecteur over de vloer die controleerde of de arbeidsomstandigheden in orde waren. Dat gebeurt vooral bij bedrijven waar al hoge risico’s worden verwacht. Vorig jaar waren dat onder meer de loonwerkbedrijven. Alleen daar al constateerden inspecteurs 336 overtredingen.

De meeste overtredingen gaan over machineveiligheid. Vaak worden bewegende onderdelen niet afgeschermd, waardoor werknemers door de machine gegrepen kunnen ­worden. De aftakas is daarbij een ­beruchte. Deze tussenas brengt de energie over van de trekker naar het werktuig erachter. Als de aftakas niet goed is afgeschermd, kunnen mensen met loszittende kleding of loshangend haar zo gegrepen worden door de draaiende as. De inspectie let hier ook al fel op, en geeft 9000 euro ­boete als de beschermhoes van de ­aftakas ontbreekt. Stigas heeft vorig jaar een wedstrijd uitgeschreven voor bedrijven die een innovatieve ­oplossing bedenken voor deze snel roterende as.

Lees ook:

De Staat van de Boer: zo gaat het anno 2018 met de Nederlandse agrariër

Fipronil-eieren, het melkquotum, bijengif, mestfraude; het agrarisch bedrijf haalt de afgelopen jaren met grote regelmaat de kolommen van de krant, en vaak in negatieve zin. In de debatten die daarop volgen wordt vooral over de boer gesproken, niet mét hem. Volgens Trouw is het tijd die boer eens op te zoeken. Hoe gaat het anno 2018 met hen?

Ontmoet de nieuwe, enthousiaste generatie boeren: 'Dat boerenbloed, dat heb je gewoon'

Zware arbeid, lage prijzen en een kritische omgeving. Toch staat een nieuwe, enthousiaste generatie boeren klaar, leert een bezoek aan de agrarische hogeschool Aeres in Dronten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden