Donner: Referendum holt parlementaire democratie uit

Vicepresident Piet Hein Donner van de Raad van State waarschuwt voor de gevolgen van referenda. Volgens hem is het referendum niet geschikt als aanvulling op de vertegenwoordigende democratie. Sterker, het zou die alleen maar eerder uithollen.


In de inleiding bij het jaarverslag van de raad wijst Donner erop dat een parlement een overkoepelende verantwoordelijkheid heeft. Bovendien is het permanent betrokken bij besluitvorming, terwijl referenda een ad-hoc-karakter hebben zonder dat ergens de verantwoordelijkheid wordt gelegd voor de gevolgen van de uitkomst ervan. Op lokaal niveau acht Donner het wel zinvol te zoeken naar wegen van directe burgerparticipatie in politieke besluitvorming.


De ontwikkelingen in 2016 stemmen Donner somber. De schokken van vorig jaar kunnen aardschokken worden die alles aantasten wat op de na-oorlogse ordening gebouwd is, waarschuwt hij. In economisch opzicht was het een prima jaar. Maar veel ontwikkelingen stemmen tot nadenken. De verkiezingen in de Verenigde Staten, maar ook in een land als Polen, het Brexit-referendum en het Oekraïne-referendum in eigen land, wijzen 'op onvrede met de bestaande politieke en institutionele ordening en internationale samenwerking'. Bovendien spreekt er een hernieuwd vertrouwen uit in nationalisme, protectionisme en machtspolitiek.


De vicepresident van het hoogste adviesorgaan van de regering ziet in die ontwikkelingen ernstige bedreigingen. Die kunnen alleen worden beantwoord door te erkennen dat op veel terreinen geen enkele staat nog het vermogen heeft zonder verregaande samenwerking de belangen van de bevolking te behartigen.


Als voorbeelden noemt Donner klimaatbeleid, veiligheid, migratie, de ordening van internationale markten, het voorkomen van groeiende ongelijkheid in de wereld en criminaliteits- en terrorismebestrijding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden