Donner: GeenPeil als einde van de democratische rechtsstaat

Piet Hein Donner. Beeld anp

Piet Hein Donner, vice-president van de Raad van State, waarschuwt: een politieke partij als GeenPeil 'kan het einde van de democratische rechtsstaat inluiden zoals wij die kennen'.

Tijdens een bijeenkomst op het provniciehuis van Zuid-Holland, woensdag, hekelde Donner de manier waarop GeenPeil zegt politiek te willen bedrijven. Eventueel gekozen Kamerleden zullen als een soort 'levende stemkastjes' opereren. De leden discussiëren op internet over plannen en wetsvoorstellen van het kabinet, waarna de GeenPeil-politici zullen stemmen wat de meerderheid van de achterban verlangt.

Een gevaarlijke ontwikkeling, vindt Donner. "Dit betekent het einde van goede besluitvorming." Tegen Omroep West zei hij: "Besluiten die daar (bij GeenPeil) worden genomen, kunnen leiden tot grote lasten en grote schade voor de hele samenleving. Dat doe je niet op deze wijze."

Wat zegt de Grondwet?

In de Grondwet staat dat volksvertegenwoordigers 'zonder last' moeten kunnen stemmen. Dat betekent dat ze in principe vrij zijn te handelen zoals zij dat willen, ongeacht bijvoorbeeld een regeerakkoord waar hun partij aan is gebonden. In de praktijk blijken politici overigens uiterst loyaal aan het fractiestandpunt.

Oorspronkelijk stond in de wet dat politici 'zonder last en ruggespraak' opereren. Dat tweede deel is er bij de Grondwetsherziening van 1983 uitgehaald, omdat het kan suggeren dat Kamerleden niet met hun achterban mogen overleggen.

De zinsnede 'zonder last' is blijven staan. "Wanneer een vertegenwoordiger slechts spreekbuis is van een toevallige achterban die over een bepaald onderwerp van zich heeft laten horen, dan wordt hieraan niet voldaan", aldus Donner.

Hij ziet nog een probleem. Als een GeenPeil-Kamerlid een stem uitbrengt op basis van de mening van bepaalde leden, zal duidelijk moeten worden wie die leden zijn. De vice-president: "Men weet niet of degene aan de andere kant van de lijn wel stemgerechtigd is." Wellicht zijn leden minderjarig of hebben ze niet de Nederlandse nationaliteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden