Donald Tusk houdt hoop dat op deze EU-top de topfuncties worden ingevuld

‘EU-president’ Donald Tusk (rechts) voerde afgelopen weken ook overleg met groeperingen in het Europees Parlement over de voordracht van de voorzitter van de Europese Commissie. Gisteren sprak hij met de co-voorzitters van de Goenen, Philippe Lamberts (links) en Ska Keller (midden). Beeld AFP

De Europese klimaatambities leiden vast tot stevige discussie op de top van donderdag. Al gaat de aandacht vooral uit naar het verdelen van de topfuncties.

Critici zeggen dat dit weer zo’n Europese top wordt, waar alles op de lange baan wordt geschoven. Van de brexit wisten we dat al; nu zullen de regeringsleiders bevestigen dat ze het ook over veel andere onderwerpen niet eens zijn, van toetredingsgesprekken met Balkanlanden tot een grondige hervorming van de eurozone. Anderen wijzen erop dat er juist enorm veel spijkers met koppen worden geslagen in slechts anderhalve dag, en dat een enkele doorbraak niet is uitgesloten.

Het is maar hoe je het bekijkt. Je kunt in ieder geval niet zeggen dat de 28 regeringsleiders – inclusief de Britse premier May, mogelijk nu echt voor het laatst – de grote, inhoudelijke onderwerpen uit de weg gaan. Ze zullen het vandaag eens worden over een strategische agenda voor de komende vijf jaar, een soort boodschappenlijstje voor de later dit jaar te vormen Europese Commissie. Daarin staan centraal: migratie en bescherming van de buitengrenzen, een solide economie die raad weet met digitalisering en kunstmatige intelligentie, en een versteviging van de rol van de EU in de grote en steeds bozere buitenwereld.

Nul CO2-uitstoot

Dat deel van het document ligt vast, maar over één hoofdonderwerp zullen de regeringsleiders nog een stevige discussie voeren: klimaatbeleid. De vraag die op tafel ligt, is of de EU moet streven naar klimaatneutraliteit – dus nul CO2-uitstoot – in 2050. “Een overweldigende meerderheid van de lidstaten vindt dat, maar er is geen unanimiteit”, aldus een hoge EU-functionaris gisteren.

Naar verluidt willen zes landen dat klimaatneutrale 2050-doel nog niet zo hard op papier zetten: Estland, Kroatië, Litouwen, Polen, Roemenië en Tsjechië. De premiers en presidenten van deze landen zullen op deze top vermoedelijk indringend worden aangestaard door 22 ambtgenoten en hun voorzitter Donald Tusk, maar dat zal hen vermoedelijk niet kunnen vermurwen, niet vandaag althans.

Het werkdiner is vanavond geheel gewijd aan een veel spannender kwestie, vindt de Brusselse bubbel tenminste zelf – daarbuiten leeft het wat minder: de verdeling van de topbaantjes, en dan met name het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Na de Europese verkiezingen van eind vorige maand is hierover op alle niveaus overlegd, door premiers – met of zonder Tusk – door de kandidaten zelf en door de politieke groeperingen in het Europees Parlement, maar de personeelskwestie kwam muurvast te zitten.

Koortsachtig overlegjes

Een optimistische Tusk blijft echter verwachtingen wekken in zijn uitnodigingsbrief. “Er zijn verschillende standpunten en belangen, maar ook een gemeenschappelijke wil om dit proces te beëindigen voor de eerste sessie van het Europees Parlement (op 2 juli, red.). Ik hoop dat het ons op deze donderdag lukt.”

Vorige maand dreigde Tusk nog om het desnoods op een stemming te laten aankomen over de commissievoorzitter. Maar ook een extra top is mogelijk, bijvoorbeeld op 1 juli.

De koortsachtige vooroverlegjes bereiken vandaag, in de uren voor de top, een hoogtepunt. Premier Rutte moet al vroeg in de dienstauto, want om 08.00 uur overlegt hij in Brussel opnieuw met vijf andere premiers uit de grootste drie politieke families. Die partijkoepels houden daarna allemaal hun eigen, traditionele pre-top-bijeenkomsten op verschillende plekken in Brussel.

De EU-functionaris sprak gisteren van een ‘adembenemend’ aantal vooroverlegjes over de topfuncties. Wie weet ligt er vannacht opeens een voordracht. Grote vraag: zal dat een ‘spitskandidaat’ zijn (zoals Manfred Weber, Frans Timmermans of Margrethe Vestager) of vellen de regeringsleiders het doodvonnis over dit kandidatensysteem en komen ze met een eigen favoriet op de proppen?

Lees ook:
Wie wordt de nieuwe Juncker? De EU staat met de mond vol tanden

Op de EU-top van donderdag en vrijdag wordt geen doorbraak verwacht, ondanks al het spierballenvertoon van zowel het Europees Parlement als de Europese Raad.

Wie krijgen de nieuwe topfuncties binnen de EU? 

De Europese regeringsleiders laten de ‘spitskandidaten’ nog even in leven. Maar of Manfred Weber, Frans Timmermans of een van de andere partijboegbeelden ook echt voorzitter van de Europese Commissie wordt, bleef op 28 mei in de lucht hangen tijdens een ingelaste top in Brussel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden