Domweg gelukkig met een schaduwtuin

Het is niet noodzakelijk in de Dapperstraat te wonen om domweg gelukkig te zijn. Heeft voor de een het geluk wulpse vormen en vindt een ander het in de dubbele bodem van een doos chocolade, míjn geluk heeft altijd blaadjes en allesbelovende knoppen. In deze dagen heeft mijn geluk echter vier handjes en vier voetjes, daar de dochter met wie ik in de maatschap werk twee meisjes tegelijk op de wereld heeft gezet.

Het grut, bezwerenderwijs getooid met grote vrouwennamen, sluimert toepasselijk tussen laatbloeiende jonquillanarcissen 'Baby Moon', die piepkleine gele geurende bloempjes hebben. Narcissus poeticus recurvus, met kleine witte bloemen en een feloranje randje rond het groene hart, heeft ook de meimaand gekozen om te bloeien met een haast onaardse geur. Dit zogenaamde fazantenoogje of 'Old Pheasant's Eye' is bekend van de Oostenrijkse Alpen en de liefhebbers moeten wel even zoeken naar de bollen, die vrij prijzig zijn. Het verhaal gaat dat dit oude narcisje 'bloeijaren' heeft, het bloeit het ene jaar dus rijker dan het andere. Op de kwekerij merken we daar niets van, misschien omdat we elk jaar rooien en opnieuw diep planten.

Voor ons is de laatstbloeiende narcis de kleine lichtgele gracilis, die 30 cm hoog wordt, en weer anders lekker ruikt dan 'Baby Moon' en het fazantenoogje. Dit oude narcisje kleurt mooi bij groenig-gele hosta's als 'Zounds' en 'Lemon Lime'; in die kleur is er veel keus en er zijn er met grote en met kleine bladeren.

Groengeel doet het ook goed in (half)schaduw en ook de afwisseling in bladvormen is in de schaduw erg belangrijk omdat de keus in planten niet zo groot is.

Om te voorkomen dat we een schaduwplaats ook nog als 'moeilijk' gaan beschouwen, is het noodzakelijk resoluut te zijn en de feiten onverbloemd op een rij te zetten zodat kwekers op maat kunnen adviseren. Hoe schaduwrijk is de plaats, waardoor wordt die schaduw veroorzaakt (een meedrinkende boom of kale muur?), is het droog of nat, is de bodem zuur of kalkrijk, en is er een humuslaag? De vraag hoeveel tijd u kunt besteden, stellen we maar niet.

In mijn droge, donkere, kalkrijke achtertuin krijg ik bijzondere planten aan de groei door te zorgen voor een dikkere strooisellaag die vocht vasthoudt en waardoor ook mest niet direct de bodem in spoelt. Het blauwe leverbloempje (Hepatica nobilis) is een regelrecht succes omdat het in de zomermaanden goed droogte verdraagt. Ook Lilium martagon, de turkenmutslelie, is dol op kalk en humus en breidt zich uit.

Behalve het witte woekerende lelietje-der-dalen heb ik ook roze; het ene jaar zijn ze donkerder dan het andere. Een hortofiel die sieruien kwam fotograferen beloofde me zelfs een dubbele roze en een bontbladige. Hoewel witte Trilliums het meest gevraagd zijn, koester ik een pol roze Trillium grandiflorum 'Roseum', die met veel geduld en gecomposteerde boomschors-met-wormenaarde (tuincentrum) langzaam groter wordt.

Het was een gelukkige dag toen ik van dit zogenaamde drieblad, een Canadese bosplant, een vriendelijk geprijsde partij Trillium 'Painted' kon bemachtigen die wit zou zijn met een fikse roze blos. Eerst maar eens opplanten en de kleur bekijken.

Mét kweker Coen Jansen uit Dalfsen ben ik dol op Epidemiums. Omdat er veel getreurd en ook gezeurd wordt over schaduwtuinen ben ik verbaasd dat men zich niet troost met deze Elfen- of Muiltjesbloem, die in april en mei bloeit met grillige, dikwijls gespoorde, bloemen die op orchideetjes lijken. Het blad ziet er teer uit maar dat is schijn. Eind februari bewerk ik mijn planten met de heggenschaar om de dode ranken te verwijderen. Om de paar jaar moet Epidemium trouwens worden opgenomen, gescheurd en uitgeplant want anders groeit hij zo dicht dat het ten koste gaat van de bloei. Het is een makkelijke plant waar je in de zomer op tuinenreis een stekje van kunt vragen. Het wortelt heel vlot in potgrond onder een plastic zakje met luchtgaatjes.

Wie tuiniert op humusrijke grond, kan Epidemium kiezen uit het Verre Oosten zoals E. grandiflorum 'Lila fee' met donkerpaarse bloemetjes.

Maar ook voor de tuiniers op droge grond is er redding. Voor hen zijn er Elfenbloemen uit de landen rond de Middellandse Zee, die 's winters hun opvallend verkleurend blad behouden. Een bekende die je veel ziet is E. perralchicum 'Frohnleiten' met grote kanariegele bloemen boven roodbruin blad. Er is ook een probleemloze oranje: Epidemium warleyense 'Orangekönigin'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden