Dominees maken homo’s excuses

Na de historische excuses van de Australische regering aan de Aboriginals staat Australië dit weekend opnieuw een opvallend ’sorry’ te wachten. Honderd (heteroseksuele) geestelijken betuigen hun ’diepe spijt’ voor de kille en vijandige houding van de kerk jegens homoseksuelen. Veertig van hen lopen zaterdag mee in de homo-optocht ’Mardi Gras Parade’.

Hij heeft de T-shirts voor de parade al besteld. De 36-jarige dominee Mike Hercock laat op zijn laptop het ontwerp zien: zwart-groene shirts met op de achterkant ’SORRY’. Hercock, getrouwd en vader van twee kinderen, is de initiatiefnemer van de groep ’100 Revs’ (’revs’ staat voor het Engelse woord ’reverend’, dat ’geestelijke’ of ’dominee’ betekent). Honderd heteroseksuele predikanten, priesters, nonnen en andere geestelijken hebben hun handtekening onder een verklaring gezet. Daarin stellen ze dat hun kerkgemeenschappen ’zonder liefde’ zijn geweest voor de homogemeenschap. De kerken waren allesbehalve een welkome plaats voor homo’s en lesbiennes. „Dat spijt ons zeer en we vragen hiervoor vergeving”, stelt de verklaring.

Van de honderd geestelijken gaan er zo’n veertig zaterdag de straat op om tijdens de ’Mardi Gras Parade’ hun spijt te betuigen. Dominee Hercock zal voorop lopen. Hij is voorganger in een baptistengemeente (Hope Street) in het centrum van Sydney. Het is een buurt waar 35 procent van de bewoners homoseksueel is. Hercock houdt ervan om op straat te werken met zwervers, gok- en drugsverslaafden en prostituees. „Geloof in actie”, zegt hij. Uit eigen ervaring weet hij dat gelovige homo’s soms zwaar in de geestelijke problemen zitten. Eenzaamheid, depressie, zelfmoorden; de nood kan hoog zijn, heeft Hercock ervaren.

„Ik vind dat de kerken de problemen van homo’s erger hebben gemaakt door ze geen steun en liefde te bieden”, zegt de dominee bij een koffie verkeerd in een café. „Ik ontmoette een jongen van 21 jaar. Hij was onzeker over zijn seksualiteit en kwetsbaar. Hij had met twee vrienden besloten om zich te laten dopen. Hij wilde Jezus volgen, zei hij. Maar toen hij aan de dominee in een voorgesprek vertelde dat hij ook homoseksuele gevoelens had, werd hem de doop geweigerd. Zijn vrienden werden wel gedoopt; zij konden ten overstaan van de gemeente hun geloof belijden, hij niet. Deze jongeman kwam toen bij mij: beschaamd en depressief.”

„Zijn verhaal is helaas het verhaal van veel andere gelovige homo’s binnen de kerk. Alleen omdat ze homoseksueel zijn, worden ze uit naam van God verstoten. Ik vind dat hartverscheurend. Ik voel me daardoor ook persoonlijk geraakt. De Jezus die ik volg, zou hebben gezegd: jullie hebben niet het recht om deze mensen zwart te maken. Daarom moeten wij als voorgangers een boodschap uitdragen van genade en acceptatie. Wij steken onze hand uit naar de mensen die worstelen met hun seksualiteit en geloof. Wij willen dat ze geaccepteerd worden door de genade en liefde van God.”

Het initiatief van dominee Hercock heeft veel losgemaakt. In tegenstelling tot in Nederland is homoseksualiteit in Australië allerminst een geaccepteerd gegeven. In het macholand overheerst de homofobie. Het getuigt daarom van moed om als hetero mee te lopen in een homoparade met tienduizend deelnemers en een half miljoen toeschouwers. De groep geestelijken marcheert straks tussen travestieten, flamboyante homo’s en gespierde mannen die met ontblote bovenlijven op snoeiharde muziek door de straten dansen. Sommige christenen zien de ’Mardi Gras Parade’ als een verderfelijke uiting van promiscuïteit en moreel verval.

Fred Nile is een bekende (conservatieve) dominee die elk jaar steevast bidt om regen tijdens de parade, zodat de homo-optocht in het water valt. Hij laat in een reactie weten dat ’de kerk altijd zijn handen heeft uitgestoken naar homoseksuelen die zich hebben bekeerd en die actieve leden van de kerk zijn geworden’. Nile: „De kerk omarmt elk individu en elke groep, maar ze kan de bijbelse waarheid geen geweld aandoen. In den beginne schiep God Adam en Eva en niet Adam en Steve.”

De leiding van de betrokken kerken (katholiek, anglicaans, baptist, protestants, pinkstergemeente) is ook niet blij met het initiatief van dominee Hercock. De groep spijtbetuigers zou op alle mogelijke manieren onder druk worden gezet om van de parade af te zien. Hercock: „Er zijn al tien mensen afgevallen. Zij hadden hun handtekening gezet onder de verklaring, maar ze hebben besloten om niet mee te lopen. Zij hebben van hun leiders te horen gekregen dat anders hun toekomst in de kerk gevaar zou lopen. Ik wist dat het initiatief weerstand zou oproepen, maar de intensiteit van het verzet heeft me verrast. Carrières van mensen komen in gevaar, omdat ze opkomen voor een minderheidsgroep; dat vind ik onbegrijpelijk.”

De groep van honderd dominees weigert zich uit te spreken over gevoelige zaken als het homohuwelijk of de passages over homoseksualiteit in de Bijbel. Dat zou de broze eenheid van de groep verstoren. „Wij willen een signaal van acceptatie en liefde afgeven. Over andere onderwerpen laten we ons niet uit, dat zou de aandacht afleiden. De theologische discussies moeten op een andere plaats en tijd worden gevoerd”, zegt Hercock diplomatiek.

Die houding heeft wrevel gewekt bij sommige homo’s. „Er is in de parade geen plaats voor een groep die de doelstellingen van ’Mardi Gras’ niet onderschrijft”, reageert een lezer in de wekelijkse homokrant Sydney Star Observer. „Veel mensen van de groep ’100 Revs’ erkennen relaties tussen mensen van het zelfde geslacht niet. Waarom zouden ze dan meelopen in onze parade?”

Maar de organisatie van ’Mardi Gras’ verwelkomt de sorry-dominees met open armen. „Wij vinden de ’100 Revs’ een van de belangrijkste deelnemers aan de parade”, zegt voorzitter Marcus Bourget. „Dat deze mensen bereid zijn om hun begrip, medeleven en acceptatie te tonen, is een belangrijke stap vooruit.”

Ook Anthony Venn-Brown vindt dat het initiatief van dominee Hercock alle lof en steun verdient. Ex-voorganger Venn-Brown heeft een succesvol boek geschreven over zijn coming-out binnen een pinkstergemeente. Hij staat in de top 25 van ’meest invloedrijke homo’s van Australië’. „Ik ben er blij mee en ik heb er lang op gewacht”, zegt Venn-Brown over de excuses van de honderd dominees. „Dit is een begin. Als iemand fout is geweest en sorry zegt, dan vind ik dat we daarvoor dankbaar moeten zijn. Deze voorgangers zijn in mijn ogen het beste voorbeeld van Jezus’ boodschap, waarover wij in het Nieuwe Testament lezen.”

Mike Hercock blijft intussen druk bezig om zoveel mogelijk mensen over de streep te trekken. Met succes. Zo is er een dominee die in 1995 een demonstratie organiseerde tegen de Australische omroep ABC, omdat die zender op tv de Mardi Gras parade uitzond. Nu zet dezelfde dominee zijn handtekening onder de verklaring. „Ik steun het initiatief voor honderd procent.”

De nieuwste aanwinst van de groep is een oude non. Hercock: „Zij heeft de vijandigheid van de rooms-katholieke kerk van nabij meegemaakt. Ze werkte vroeger als vrijwilliger met aidspatiënten. Ze verzorgde stervende mensen. Die mochten niet het laatste sacrament ontvangen, omdat ze homo waren. Dat is typerend voor de Australische kerken: die hebben aidspatiënten meer veroordeeld dan ondersteund.”

Hercock moet gaan: nieuwe vergaderingen wachten. Bij het afscheid zegt hij: „Ik ben tevreden als er zaterdag mensen zijn die zeggen: de kerk laat ook een menselijke kant zien. Misschien dat wij op de langere termijn de ogen van onze kerkleiders kunnen openen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden