OPINIE

Dominee: Neem conservatieve religieuzen bij abortus of voltooid leven niet té serieus

De Denker, beeld van Rodin in Sevilla.Beeld ANP

Jos Frantzen heeft een eigenzinnig idee van ethiek (Opinie, 16 juli), schrijft emeritus predikant Arne Jonges op de opiniepagina van Trouw.  Jonges heeft moeite met de visie van Franzen, directeur van de Driehoek Research Support – die vorige week in deze krant vaststelde dat 'Wij alleen nog zien wat wetenschappelijk verantwoord is.'

Frantzen brak een lans voor een ruimer blikveld, dat niet alleen wordt bepaald door de wetenschap, naar aanleiding van een eerder opiniestuk in deze krant, waarin vindt Sophie Rutenfrans, redacteur bij De Balie, opriep om de overtuigingen van religieuzen rond medisch-ethische zaken niet standaard af te doen als 'sprookjes'. 

Jonges: De meeste ethische vragen hangen de laatste anderhalve eeuw samen met medische zaken: abortus, euthanasie, seksualiteit en genetica. De bijdrage aan de discussie vanuit de geloofsoptiek is over het algemeen vrij negatief, afwijzend. Dat allemaal zonder gehinderd te worden door kennis van zaken, zelfs niet van het eigen geloofsverhaal. 

Dat heeft nare gevolgen: de irreële afwijzing van inentingsprogramma's brengt de volksgezondheid in gevaar, tribale opvattingen verpesten nog steeds het leven van homo's en transgenders. Nogal wat religieuze groeperingen schromen niet hun twijfelachtige ideeën op te leggen aan anderen.

Feiten

In principe leidt wetenschap tot het vaststellen van feiten en in kaart brengen van de feitelijke situatie. Dus tot kennis van de wereld 'zoals die is'. Wetenschappen leveren feiten en geen ethische standpunten, maar zij kunnen wel achterhaalde religieuze ideeën ontmaskeren. Religie heeft lang gefungeerd als een belemmering van de voortgang van ons weten. 

De religieuze intuïtie is nogal conservatief en heeft een hekel aan tegenargumenten. Te gemakkelijk beweert Frantzen dat de wetenschap een 'te beperkte blik' heeft. Zeker moeten we ook wetenschappelijke resultaten kritisch bezien. Kritiek is het fundament van de wetenschap, maar wat meer respect kan geen kwaad.

Liefde

Betreffende veel ethische kwesties weet ik na zo'n vijftig jaar studie alles niet meer zo precies. Ik meen wel dat het steeds minder gaat om 'algemene regels'. Dat is ook niet in strijd met het religieuze denken. In de evangeliën worden de geboden samengevat in één gebod: de liefde. Dat betekent weten hoe je in deze omstandigheid voor deze concrete mens de liefde gestalte moet geven. Oefeningen in deze houding zijn bijvoorbeeld in de columns van Bert Keizer te vinden.

Over het algemeen brengen discussies en intuïties over principes ons in ethische kwesties niet verder. Empathie ontwikkelen, genuanceerd denken en echte aandacht voor anderen des te meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden