Domeinnamen overspoelen rechters

Bij de komst van nieuwe domeinnaamextensies wordt het weer hommeles op de internetmarkt. Om te voorkomen dat het rechterlijk apparaat met zaken over .eu, .sex of .kids verstopt raakt is het gewenst dat domeinnaamdisputen buiten de rechter om worden beslecht.

Het geplaagde KPN moest onlangs weer een bittere pil slikken. Op 19 juni oordeelde de president van de rechtbank te Almelo dat het telecombedrijf geen recht heeft op de domeinnaam www.telefoongids.nl.

KPN meende recht op de domeinnaam te hebben op grond van een aantal merkregistraties met betrekking tot het woord 'telefoongids'. De President meende echter dat deze benaming zo voor de hand ligt voor het betreffende product dat het anderen vrij moet staan hetzelfde of een vergelijkbaar product met het woord aan te duiden. De gedaagde, Denda Multimedia, ging dus vrijuit en mag onder de domeinnaam www.telefoongids.nl telefoongidsen blijven aanbieden.

Rechtszaken met betrekking tot domeinnamen worden bijna altijd beslist op basis van het merkenrecht; een rechtsgebied dat is ontwikkeld lang voordat Al Gore het internet heeft uitgevonden.

Het merkenrecht is mede daarom niet goed toepasbaar op de uitgifte van domeinnamen. Een merknaam kan je bijvoorbeeld maar één keer als domeinnaam registreren, terwijl dezelfde merknaam in het normale taalgebruik op uiteenlopende manieren kan en mag worden gebruikt. De telefoongids-uitspraak is daarvan een voorbeeld.

Toch is het niet vreemd dat KPN meende een kans te maken in haar procedure tegen Denda Multimedia. De rechtspraak over domeinnamen is verre van uitgekristalliseerd. Rechters doen in vergelijkbare zaken nog steeds tegenstrijdige uitspraken. Zo wordt verschillend gedacht over de vraag of de enkele registratie van een domeinnaam die overeenstemt met iemand anders' merk 'gebruik' van dat merk oplevert en dus op grond van het merkenrecht kan worden verboden.

Rechters en advocaten kunnen zich alvast voorbereiden op een stoet van nieuwe ronde domeinnaamprocedures. Er komen nieuwe domeinnaamextensies bij, waarvan .biz en .info het eerst zullen worden geïntroduceerd. Dat betekent weer een eindeloos aantal procedures over wie recht heeft op welke domeinnaam. Ajax.biz voor de voetbalclub, het schoonmaakmiddel of de brandblussers? Wie zal het zeggen?

Bij de uitgifte van de .biz en .info extensies wil men merkenrechtelijke problemen voorkomen. De ondernemingen belast met uitgifte van de nieuwe domeinnamen, NeuLevel (.biz) en Afilias (.info), hebben daar verschillende strategieën voor ontwikkeld.

Merkhouders kunnen zich tot 9 juli melden bij NeuLevel met merkenrechtelijke claims, zodat deze kunnen worden gewaarschuwd zodra een ander hun merk als domein probeert te registreren. Bij Afilias wordt de merkhouder zelfs van 25 juli tot 28 augustus 2001 een 'sunrise' periode geboden waarbinnen hij alvast zijn merk als domein kan registreren.

Merkhouders bevinden zich dus als vanouds in een bevoorrechte positie. Iedereen die zijn handelsnaam nog niet als merk heeft geregistreerd, raad ik aan dat alsnog snel te doen.

Daarmee zijn echter nog niet alle conflicten uit de lucht. Het wordt hommeles tussen merkhouders onderling. Dezelfde merknaam kan immers door meerdere merkhouders worden geregistreerd, zolang ze het merk maar binnen een ander marktsegment gebruiken.

Na .biz en .info volgen nog vele andere extensies: .aero, .coop, .museum, .pro en .name zijn onderweg en .eu, .sex, .kids, .xxx en .law zitten in de pijplijn. Dat wordt dus dringen bij de rechter. Ondertussen vraagt de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) zich af of het verstandig is iets aan alternatieve geschillenbeslechting te gaan doen. De oproep daartoe van XS4ALL vorig jaar juli werd toen nog door SIDN-directeur Boswinkel weggewuifd. Nu is de SIDN op de site www.domeinnaam.nl een 'domeinnaamdebat' begonnen, waarin de vraag of een vorm van Alternative Dispute Resolution (ADR) moet worden geïntroduceerd bovenaan staat.

De voordelen van ADR bij domeinnaamgeschillen zijn duidelijk. De procedure is sneller en goedkoper dan een gang naar de rechter. Bovendien wordt door ADR het rechterlijke apparaat niet onnodig belast. Daarbij is een gespecialiseerd, centraal ADR-panel beter in staat rechtseenheid te creëren dan de tegenstrijdige rechterlijke uitspraken in domeinnaamgeschillen.

Het bevordert dus rechtszekerheid. Er kleeft echter één belangrijk nadeel aan ADR: het levert minder werk voor advocaten op. Ach, laat ik dan maar één keer dief van mijn eigen portemonnee zijn.

Mr. Chr.A. Alberdingk Thijm is advocaat en gespecialiseerd in de juridische aspecten van internet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden