Dom, kata, kata, dom De strijd tussen de seksen lost zich op bij Krisztina de Chatel Voortdurend op zoek naar de synthese

Winschoten 24/4; Amsterdam 29/4, 3 en 4/5; Amersfoort 1/5; Breda 6/5; Alphen a/d Rijn 7/5; Helmond 8/5; Enschede 11/5; Den Haag 13, 14 en 15/5 en daarna elders in het land. 1 t/m 5/6 in Centrum Bellevue Amsterdam.

EVA VAN SCHAIK

Voor 'Concave', haar nieuwste produktie, maakte Peter Vermeulen van ijzeren stangen twee holle ruimtes: een grote voor twee personen en een kleine bol voor een. De objecten doen me aan twee gigantische rammelaars denken, maar ook aan de enorme eieren, die Koert Stuyf en Ellen Edinoff in 1969 ten tonele voerden.

In Vermeulens eenpersoons bol bevindt zich Michael Strecker, als een stoere, gekooide worstelaar. In de tweepersoons kooi schommelen Pieter-Paul Blok en Oerm Materm als twee verdoofde aapjes, over elkaar heen rollend en wiegend.

Hun probleem is dat de om hun as draaiende bollen niet van richting kunnen veranderen: daarvoor moeten zij eerst tot stilstand worden gebracht. Dat stilhouden vergt een precaire balansvoering en krachtpatserij, waarvoor zij stevige zwarte stappers met gummizolen en antislip handschoentjes dragen.

Zo doelloos en schijnbaar willekeurig als de drie mannen in hun bolvormige holen langs elkaar rollen, zo plaatsgebonden zijn de drie vrouwen in het open dansuniversum, waarbinnen De Chatel haar zes dansers een seksegebonden positie toekent.

De voeten naast elkaar, kortaf met de heupen draaiend, de ellebogen op en uittrekkend, verschuiven Kathy Dekker, Ann van den Broek en Paula Vasconselos met kleine pasjes en een enkele beenzwaai, als Aziatische geisha's of Javaanse tempeldanseressen.

Met de vingers van beide handen in elkaar gehaakt, de spierkracht van hun bovenarmen testend, vormen zij een superieure eenheid: een toonbeeld van soberte en strengheid, ongenaakbaar en gracieus in gestroomlijnde drift. In doorzichtig blauw gaas gehuld, met korenblauwe rechte stroken vanaf hun middel (een prachtig ontwerp van Rien Bekkers) houden zij dit een uur lang vol.

Ten opzicht van haar vorige produktie 'Paletta' lijkt De Chatel in 'Concave' de rollen omgekeerd te hebben. Toen waren de vrouwen voor eeuwig ingesloten in hoge doorzichtige cilinders en hadden de mannen 'vrij baan'; nu zijn de mannen gekooid en de vrouwen vrij. Maar schijn bedriegt. Als gewichtsloze kosmonauten verdoen de mannen hun tijd, totdat zij hun doel bereikt hebben in dit door Les Mysteres des Voix Bulgares gevulde heelal, waarin de drie vrouwen hun patronen vervolgen. De knerpende en krijsende koorzang bereikt onder ritmisch geroffel ('Dom, kata kata dom') een hoogtepunt. De jongens glijden tussen de stangen door, rollen de bollen terzijde, ontdoen zich van schoenen.

Tegenover de eeuwige gevangenschap van de vrouwen in 'Paletta' is de opsluiting van de mannen in 'Concave' maar tijdelijk. Naar voren tredend als rituele strijders omgorden zij zich met dezelfde blauwe stroken en nemen in een parallelle schuine lijn tegenover de vrouwen plaats, terwijl Japanse Kodo drummers de Bulgaarse vrouwenstemmen verdringen.

Een explosieve krachtmeting is het gevolg, waarin de mannen zich aan dezelfde fysieke gebondenheid als de vrouwen onderwerpen. De tegenstelling tussen de seksen in vrijheid en onvrijheid lost zich op: allen onderwerpen zich aan De Chatels meedogenloze wetmatigheid. Het is alsof de choreografe wil zeggen dat in het perspectief van de oneindigheid harmonie zegeviert.

De Chatel neemt afstand van de aangrijpende benauwdheid en het onoplosbare conflict. Ze brengt er een hallucinerende krachtmeting en bevrijdende beteugeling voor in de plaats: een samenballing van vijftien jaar choreograferen. Gaat dat zien!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden