Dole wil als president in Senaat terugkeren

WASHINGTON - Senator Bob Dole is nu burger Bob Dole. “Een gewone man die president wil worden”, zei Dole toen hij de vorige maand zijn afscheid van de senaat aankondigde om zich geheel aan zijn verkiezingscampagne te kunnen wijden.

“De volgende keer dat U mij hier ziet zal in januari zijn als ik mijn State of the Union toespraak zal houden”, verklaarde Dole optimistisch bij zijn afscheid. Hij doelde op de Amerikaanse versie van de troonrede die de president aan het begin van het jaar in het congres aflegt.

35 jaar lang heeft Dole zijn staat Kansas in het congres vertegenwoordigd, waarvan 27 als senator. Hij wordt beschouwd als een van de machtigste en bekwaamste senatoren. Geen ideoloog, maar een ervaren politicus die middels compromissen er in slaagde wetten door het congres te slepen. En met een hart voor de zwakkeren: in 1965 werkte hij samen met de Democraten om de voedselbonnen voor de armen te redden, onder president Reagan redde hij de social security, de Amerikaanse versie van ouderdomspensioen, en in 1990 deed hij president Bush van gedachten veranderen inzake een wet voor gehandicapten.

Dole's wetgevende loopbaan is altijd beperkt geweest door het feit dat hij een groot deel van zijn tijd in de senaat oppositieleider was; alleen in de eerste Reagan-jaren, van 1981 tot 1985, en het afgelopen jaar was hij de leider van de senaat. In die tijd beschikte hij over meer macht in Washington dan vrijwel ieder ander politicus, omdat hij als fractieleider van de Republikeinse meerderheid de wetgevende agenda kon vaststellen.

Zuurpruim

Het beeld van senator Dole is zeker niet louter positief. Velen hebben hem ervaren als een zuurpruim, een man die erop uit was ieder constructief plan van president Clinton in de kiem te smoren met gebruikmaking van alle beschikbare parlementaire trucs. Republikeinen pochen desalniettemin dat Dole bij een geheime stemming onder zijn collega's in de senaat als presidentskandidaat meer stemmen zou krijgen dan president Clinton, ook van Democraten.

Dole's probleem is alleen dat een politiek grootmeester in Washington niet automatisch een goede presidentskandidaat oplevert. De transformatie van 'senator Dole' - in streepjespak en passende das - tot 'burger Dole' - de gewone man zonder das en jasje - heeft bewondering gewekt omdat het een moedige politieke daad was van alles of niets, waarbij de meestal zo voorzichtige Dole enorme politieke risico's nam.

De kwaliteiten die Dole tot zo een bekwaam senator hebben gemaakt werken echter tegen hem als presidentskandidaat. “Dole is een pragmaticus die dingen voor elkaar krijgt. Maar hij heeft geen verhaal te vertellen en daarom spreekt hij niet tot de verbeelding van de doorsnee Amerikaan”, zegt zijn Democratische collega senator Bill Bradley uit New Jersey, die dit jaar eveneens zijn senaatszetel opgeeft. Bovendien zou de 72-jarige ex-senator de oudste president in de geschiedenis van Amerika worden.

Dole heeft dan ook tot dusver niet de politieke vruchten kunnen plukken van zijn transformatie van senator tot burger. De opiniepeilingen wijzen uit dat het publiek zijn aftreden waardeert, maar dat heeft nog niet tot een verandering in stemgedrag geleid. De kloof tussen Dole en Clinton blijft een procent of twintig.

Dole kan dan nu echt al zijn tijd aan de verkiezingscampagne besteden. Hij heeft op zich een gruwelijke hekel aan zaken als verkiezingstoespraken, met de balonnen en het opgefokte enthousiasme. Maar dat is de prijs die hij moet betalen voor de baan die de kroon op zijn politieke loopbaan moet worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden