Dole snelde door tekst-met-applaus

SAN DIEGO - Bob Dole bijbrengen hoe je een toespraak zo brengt dat het publiek uit zijn dak gaat van enthousiasme is net zo'n onmogelijke opgave als het spreekwoordelijke leren van nieuwe trucjes aan een oude aap.

Er zijn twee mogelijkheden: de oude aap, om deze weinig complimenteuze aanduiding voor Dole nog even vast te houden, wil het niet of kan het niet. Het lijkt er op dat de adviseurs van de Republikeinse kandidaat voor het presidentschap er maar mee moeten leren leven in de hoop dat de kiezers meer waarde zullen hechten aan inhoud dan aan presentatie.

Neem de rede, waarmee hij gisternacht de kandidatuur aanvaardde. Een rede die door iedereen was aangeduid als de belangrijkste van zijn politieke leven. Het is zijn laatste kans op het presidentschap en hij moet het opnemen tegen een president die, wat men ook van zijn beleid mag vinden, als de beste weet hoe hij het publiek moet inpakken.

In de enkele uren voor hij werd uitgesproken al aan de media uitgereikte toespraak was met streepjes precies aangegeven, waar Dole accenten moest leggen, waar hij pauzes moest ingelasten die met applaus konden worden gevuld, waar hij op effect kon scoren. Het was allemaal vergeefse moeite. Wie vreesde dat de toch al lange toespraak van tien dichtgetikte velletjes A4 vanwege het applaus bijkans eens zo lang zou duren, kon opgelucht ademhalen. Dole snelde door de tekst heen alsof hij nog een trein had te halen. Het publiek was niettemin tevreden en de medewerkers prezen de rede aan als een hele goede, maar om dat te beweren krijgen ze iedere maand een stevig bedrag op hun bankrekening gestort.

Dole heeft gruwelijk de pest aan campagnevoeren en wat dat betreft staan hem tot 5 november, de dag van de verkiezingen, nog enkele moeilijke maanden te wachten. Zeker als hij onvermijdelijk wordt vergeleken met Clinton die campagnes voert met een hoog knuffelgehalte. De Republikeinen zouden veel liever werken met Eizabeth Dole, die een dag eerder met een Mies Bouwmanachtig optreden de show stal.

Agressief

Dole is een man die graag iets regelt, die voor resultaten zorgt, een 'macher', een 'fixer'. Lege verpakkingen aanprijzen als het koopje van de maand, het maakt hem zichtbaar ongemakkelijk. Net zoals hij zichzelf moet overwinnen om persoonlijke elementen uit te buiten. De man, die zijn leven lang al aanloopt tegen het imago dat hij agressief optreedt - 'Hebt u nog een advies aan vice-president Bush, senator? Ja, stop eens een keer met liegen over mijn opvattingen! - is heel snel geemotioneerd als hij zijn gevoelens de vrije loop laat. Hij hecht veel te veel aan zijn privéleven om de buitenwacht te laten merken hoe snel hij in huilen uitbarst.

Een ander aspect van de conventie afgelopen week in San Diego dat weinig goeds voor de verkiezingscampagne belooft is het totale gebrek aan echte emotie, aan verrassende en verfrissende uitspraken. Nu hebben conventies tot op grote hoogte het karakter van een voorgekookt spektakel, maar in San Diego was het wel erg geënsceneerd. Vier jaar geleden in Houston hielden de Republikeinen een conventie die een indruk achterliet, waar de partijleiding nog steeds met afgrijzen aan terugdenkt. Het had de conventie moeten worden van de redelijke en gepolijste president George Bush, het werd die van de onredelijke en lompe Pat Buchanan die in zulke schrille kreten de culturele oorlog aankondigde tegen iedereen die niet precies paste in zijn aartsconservatieve fotolijstje dat het de kiezers verschrikt wegjoeg. Het was niet de belangrijkste reden voor het verlies van Bush in 1992, want dat was de economie, maar het telde wel mee. 'Houston was heel leuk voor de media, maar een nachtmerrie voor de leiders van de verkiezingscampagne, die weten dat de winst in het centrum van het politieke spectrum wordt gehaald.

Haley Barbour, de door de wol geverfde huidige voorzitter van de partij, was bij de voorbereiding van 'San Diego' vastbesloten dat het geen tweede 'Houston' zou worden. En men schoot daarbij naar het andere uiterste door en schiep een bijeenkomst die vrijwel volledig volgens het draaiboek verliep. Toespraken van hooguit tien minuten en de inhoud moest van tevoren zijn goedgekeurd door de campagneleiders. Wie zich daar niet aan wilde conformeren kreeg simpelweg geen toegang tot het spreekgestoelte, vraag het maar na bij Buchanan of bij gouverneur William Weld van Massachusetts, 'te links' inzake de abortuspolitiek.

Publiciteit

Alle verschil van opvatting werd met de mantel der eensgezindheid bedekt, iedereen die irritatie kon opwekken werd in de publicitaire luwte gehouden. Niets, helemaal niets mag de verkiezing van Dole tot opvolger van Bill Clinton nog in de weg staan. Het is nu aan de oud-senator en zijn running mate Jack Kemp om de kiezers warm te krijgen voor het thema dat de winst moet binnen brengen: belastingverlaging. Maar dat aspect was onlangs al met veel tamtam de publiciteit ingeslingerd. Een van Amerika's meest gerespecteerde televisiejournalisten, Ted Koppel van het actualiteitenprogramma Nightline, besloot dinsdagavond al zijn koffer te pakken. Koppel: dit is een 'infomercial' en hier valt geen nieuws te halen. Een radicale stap, maar wel een begrijpelijke.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden