Doha-handelsronde telt veel verliezers, maar ook winnaars

,,Vandaag zijn er in deze vergaderzaal alleen maar verliezers en geen winnaars.” Zo eindigde WTO-baas Pascal Lamy zijn toespraak voor de 149 leden van de wereldhandelsorganisatie.

De woorden, uitgesproken op zwarte maandag 24 juli, de dag dat duidelijk werd dat de Doha-handelsronde is mislukt, zijn maar ten dele waar. Er zijn wel degelijke machtige winnaars die baat hebben bij het mislukken van de besprekingen over het verder vrijmaken van de handel in landbouwproducten, goederen en diensten. Na het echec wordt onder meer uit acties van India duidelijk hoeveel belang dat land eigenlijk aan de handelsronde hechtte. ,,India is blij dat we niets hebben toegegeven”, stelt de Indiase handelsminister Kamal Nath. Het opengooien van de grenzen van zijn land voor bijvoorbeeld Amerikaanse landbouwproducten zou in zijn ogen hebben geleid tot een destabilisatie van het platteland. Immers, 650 miljoen mensen leven in India van de landbouw. Nath wijst er daarbij op dat zijn land de import met 20 procent per jaar ziet groeien, en dat ondanks het ontbreken van een handelsakkoord in WTO-verband.

Nath heeft ook al een noodverband voor het mislukken van de handelsronde bij de hand. Met de Europese Unie en Japan wordt nadrukkelijk gezocht of er bilaterale handelsakkoorden op te tuigen zijn.

Winnaars zijn er ook in de VS. De landbouwstaten in het Midden-Westen hebben hun lobby uitstekend gedaan. Met verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en een derde deel van de Senaat in het verschiet, waren de politieke kosten voor zowel Republikeinen als Democraten te groot om het verlagen van de landbouwsubsidies weg te geven. In het rijtje winnaars mogen dan ook gerust de gesubsidieerde Amerikaanse boeren worden opgenomen. Daar tegenover staan landbouwstaten als Argentinië, Brazilië, Australië en Nieuw- Zeeland. Zij krijgen door het ontbreken van een akkoord geen extra mogelijkheden voor hun export. Nu is al te veel medelijden met deze relatief rijke landen niet echt op zijn plaats. Voor veel zeer arme landen echter was de Doha-ronde een kans om de armoede in eigen land te verlichten. Zo dachten de West-Afrikaanse katoenlanden eindelijk te worden verlost van de zware concurrentie op de wereldmarkt door gesubsidieerde Amerikaanse katoen. Ondanks hun aanzienlijke lagere kostprijs moeten de katoenboeren in Benin en buurlanden het de komende jaren weer afleggen op de wereldmarkt. Hun collega’s uit de groep van vijftig minst-ontwikkelde landen hadden tijdens de Doha-ronde, vernoemd naar de hoofdstad van Katar, waar de ronde in 2001 begon, gedacht vrije toegang te krijgen voor al hun producten op de markten van de rijke landen. Een akkoord leek in de maak.

Ook het internationale bedrijfsleven rekende op vrijere handel. De afgelopen jaren klaagde datzelfde bedrijfsleven er dan ook steeds over dat zijn belangen nauwelijks werd gesproken omdat de besprekingen steeds vastliepen op het landbouwdossier. De ronde werd in hun ogen gegijzeld door de landbouwlobby’s in de VS en de EU, waarbij de eerste de subsidies aan de boeren maar niet wilde verlagen en de Unie onvoldoende de invoerheffingen reduceerde.

De lijst met verliezers is groot, maar uit het floppen van de ronde moet geconcludeerd worden dat er ook machtige partijen waren die winst boeken bij het handhaven van de status-quo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden