Doet Van Houten bij Philips het licht uit?

Logo van Philips op het hoofdkantoor in Amsterdam. Philips voegt de divisies Healthcare en Consumer Lifestyle samen onder de noemer HealthTech en verzelfstandigt de lichtdivisie.Beeld anp

Frans van Houten boekte eerder succes met het verzelfstandigen van divisies. Maar nu legt hij de bijl aan de wortel van het concern en wachten hem jaren vol juridische en administratieve haarkloverijen.

Als de geschiedenis een rechter had, hoe zou die dan oordelen over Frans van Houten, topman van Philips? Die maakte gisteren bekend dat hij Philips splitst in een bedrijf voor verlichting en één voor medische apparatuur en consumentenproducten.

Het ligt voor de hand dat de rechter Van Houten veroordeelt tot een levenslang verblijf in een donker hol, zonder lampen, MRI-scanners, stofzuigers, scheerapparaten en luchtzuiveraars. Philips splitsen? 'Licht' weg? Dat spot toch met het oer van het bedrijf?

Naar de beurs?
Maar misschien geeft de rechter Van Houten een lintje. Hij kan zeggen dat het bedrijf voor verlichting (werknaam: Lighting Solutions) dat er in 2016 moet zijn een terugkeer is naar Philips' oertijd: naar 1891 toen Gerard en Frederik Philips in Eindhoven gloeilampen gingen maken en Philips & Co. oprichtten. Voorwaarde voor dat lintje is natuurlijk dat het lichtbedrijf Philips zal heten. Voorlopig is dat zo: Lighting Solutions en het andere bedrijf ('Healthtech') houden de naam Philips. Maar hoelang dat zo blijft, is ongewis.

Dat geldt voor meer dingen. Gaat de lichtpoot naar de beurs? Wordt die verkocht aan een ander? Van Houten wilde er op een persconferentie in Londen weinig over kwijt. Philips wordt gesplitst, da's zeker. Hoe, dat wordt volgend jaar bekend.

Waarom dat historische besluit? Volgens Van Houten hebben de twee bedrijven los van elkaar meer groeikansen dan samen onder de Philips-vlag. Dat argument gebruiken topmannen vaak als ze een groot onderdeel afstoten. Soms maskeren ze dan dat ze van een matig renderende tak af willen. Maar Van Houten bestreed dat dat nu zo is. Lighting Solutions en Healthtech zijn great businesses met exiting opportunities, zei hij een keer of tien. En hij wees erop dat er in de wereld van het licht veel verandert. Vroeger was 'licht' het maken van gloeilampen. Straks gaat het om het helpen van klanten (kantoren, bedrijven, steden) met het inrichten van complete systemen.

Unilever zonder zeep
Van Houten is niet de eerste topman die Verlichting uit een concern haalt dat ooit (1906) begon met gloeilampen. Het Duitse Siemens ging Philips voor. Lichtdochter Osram, al een eeuw de grote concurrent van Philips, is sinds vorig jaar zelfstandig en heeft een eigen beursnotering.

November 2013: de presentatie van het nieuwe logo van Philips.Beeld anp

Het donkere hol of het lintje? Philips zonder licht is als Unilever zonder margarine en zeep. Onmogelijk, maar het kan. Als er één Nederlands concern is dat al vaak gezichtsbepalende onderdelen verkocht, dan is het Philips. In 2006 deed het zijn chipdivisie van de hand. Die heet nu NXP, Van Houten was er topman. Philips stapte uit de fabricage van chipmachines. Dat doet ASML nu, met veel succes. Philips maakte tv's, radio's en stereo-apparatuur en stond (met Siemens) aan de wieg van muziekuitgeverij Polygram. Allemaal verkocht. Al in 1931 werd een keten kruidenierswinkels losgelaten. Dat was Etos, dat er nog altijd is.

Philips ontdoet zich niet als eerste grote Nederlandse bedrijf van zijn wortels. Akzo Nobel verkocht zijn kunstvezels en Reed Elsevier vrijwel al zijn papieren media. DSM verliet noodgedwongen de kolenwinning, en ontdeed zich later van de bulkchemie. Nu is DSM sterk in ingrediënten voor de voedingssector.

Maar makkelijk maakt Van Houten het zich niet. Sinds hij de leiding nam, hamert hij erop dat Philips sneller, creatiever, innovatiever en winstgevender moet worden.

Dat moet nog steeds. Maar oud-topman van AkzoNobel Kees van Lede noemde de ontvlechting van de kunstvezeltak een van de meest lastige en tijdrovende operaties uit zijn lange carrière. Van Houten moet zijn ambitieuze doelen halen, terwijl er veel juridische en administratieve rompslomp aankomt en veel mensen zich maandenlang zullen afvragen naar welke Philips zij zullen gaan. Wordt het HealthTech of Licht?

Abonnee's lezen vandaag meer in Trouw over de toekomst van Philips.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden