Doet de iPadschool het beter dan een gewone boekenschool?

De Master Steve Jobsschool in Sneek bij de opening in 2013 Beeld ANP

De iPad-school is bij zijn introductie bejubeld en verguisd. Bejubeld omdat de flexibiliteit van het leren en het eigen tempo van de leerling voorop staan. Verguisd omdat de structuur van het goede ouwe tekstboek aan de kant werd gezet en met name de minder goed presterende leerlingen zoveel vrijheid niet aan zou kunnen. Maar wat zijn nu de feiten? Daarvoor komt er een onafhankelijk onderzoek naar de effectiviteit van deze basisscholen, uitgevoerd door de Onderwijs Innovatie Groep (OIG) en het Welten-instituut van de Open Universiteit in opdracht van het ministerie van OCW.

Steve Jobs was de grote inspirator voor de Ipadscholen die daarom ook wel Steve Jobsscholen worden genoemd. 'Over dit concept bestaan veel meningen. Maar de meeste van die meningen lijken niet op feiten te zijn gebaseerd. Dit onderzoek gaat op zoek naar de feiten', stelt de Open Universiteit. De onderzoekers nemen onder meer aspecten onder de loep zoals de motivatie en het zelfvertrouwen van leerlingen. Over een jaar worden de eerste resultaten verwacht.

Op Steve Jobsscholen, waar er inmiddels 22 van zijn in Nederland, wordt gewerkt met veel vrijheden voor leerlingen. Traditionele jaarklassen bestaan niet meer. Met iPads en onderwijsapps hebben de leerlingen toegang tot de digitale leeromgeving, daarom hoeven ze niet per se op school te zijn. Ze kunnen deels zelf hun tijd indelen en bepalen wanneer ze op school willen zijn of thuis aan de slag gaan.

Een van de initiatiefnemers van het onderwijsconcept is opiniepeiler Maurice de Hond. De eerste iPad-school werd in augustus 2013 geopend in Breda, kort daarop volgde Sneek met de eerste 'echte'Master Steve Jobsschool.

Onderwijsverslaggeefster Marijke de Vries bezocht deze Friese school kort na de opening in 2013. Lees hier haar reportage:

Buiten spelen: ook op iPadschool
Ze gaan gewoon vijf dagen per week naar school en leerlingen zijn niet de hele dag online. Op de eerste 'echte' Master Steve Jobsschool in Sneek, die in augustus 2013 haar deuren opende, wordt ook buiten gespeeld en geknutseld. En de kinderen leren echt wel schrijven. "We houden ons aan alle wettelijke voorschriften", zegt Betske Salverda, bestuursvoorzitter van de Odyssee scholengroep, waarvan de nieuwe 'iPadschool' onderdeel uitmaakt. Salverda wil tijdens een rondleiding door het splinternieuwe schoolgebouw de misverstanden meteen even uit de weg ruimen. Ze vindt het prima dat de onderwijsinspectie toezicht houdt, en ze benadrukt dat op deze school de leerkracht niet is ingeruild voor een iPad. "We vinden de ontmoeting tussen leerlingen en het contact met de leerkracht, die wij coach noemen, juist heel belangrijk."

Videoclip op YouTube
Van binnen en buiten is er weinig opvallends te zien aan het compacte oranje bakstenen schoolgebouw. In de kleutergroep van Juf Karin zit een jongetje met een rode broek en een blauw t-shirt stralend naar zijn iPad te kijken. Ook zijn buurman is enthousiast. De twee hebben een videoclip op YouTube geopend, waarvan de muziek het lokaal vult. Nee, dat is niet de bedoeling, zegt Salverda. "Binnenkort worden bepaalde apps standaard geblokkeerd, aan dat systeem wordt gewerkt." Alle iPads zijn voorzien van een dikke plastic stootrand met handvat. "Ja, ze kunnen stuiteren", lacht Salverda.

In het naastgelegen lokaal zitten Femke (8) en Latoya (6) te tekenen, met normale stiften. "Ik hou erg van kleuren, maar de iPad is het leukst", verklaart Femke. Op de iPad kun je trouwens ook tekenen, vult Latoya aan. De iPadschool in Sneek is met 125 leerlingen helemaal vol. Zeventig leerlingen van de oude Driemasterschool gingen mee, 55 werden deze zomer door hun ouders ingeschreven, meer dan de initiatiefnemers hadden verwacht. Sommige ouders verhuisden naar Sneek om hun kind naar de school te sturen. Andere kinderen lieten vriendjes in hun oude klas achter. Zoals Sterk (9). Hij zat op zijn oude basisschool al in groep zeven, tussen allemaal oudere kinderen, vertelt zijn moeder Fransje Versloot. "Hier kijken ze waar hij aan toe is. Ik ben ontzettend blij dat zoiets in Friesland gebeurt."

de Master Steve Jobsschool in Sneek, augustus 2013 Beeld ANP


Geen leeftijdsgroepen
Deze vorm van onderwijs is voor kinderen als Sterk heel geschikt, zegt schooldirectrice Janet Visser. "Wij delen leerlingen niet in leeftijdsgroepen op, maar spelen in op het niveau van de individuele leerling." Klasdoorbrekend onderwijs heet dat, waarbij de lesstof 'flexibel' wordt ingezet. "Dat doen we al op meer Odysseescholen. Het handige van de iPad is dat je de vooruitgang van leerlingen makkelijker kan bijhouden en we de talenten van de kinderen kunnen aanspreken."

Concreet betekent het dat leerlingen op basis van leeftijd in een 'coachgroep' zitten, waarin ze vakken als filosofie en sociale vaardigheden krijgen. Taal en rekenen krijgen ze met een groepje van hun eigen niveau uitgelegd. Elke zes weken vindt een gesprek plaats tussen leerling, ouders en 'coach'. Dan worden leerresultaten besproken, maar ook afspraken over de schooltijden. Leerlingen kunnen om half 9 of half 10 's ochtends beginnen en zijn dan om kwart over twee of kwart over drie 's middags vrij. Het schoolgebouw is open van half acht 's ochtends tot zeven uur 's avonds.

Nog niet thuis werken
Voorlopig moeten de leerlingen elke dag naar school en mogen ze niet thuis op hun iPad 'in de virtuele school' werken. Dat laatste heeft opiniepeiler Maurice de Hond, bedenker van de Steve Jobsscholen (zie box), nog steeds voor ogen. Volgens de wet mag dat (nog) niet: alleen lesuren op school tellen daarin als onderwijs. Maar De Hond verwacht dat het niet meer lang zal duren voor hij zijn zin krijgt. Zeker nu staatssecretaris Sander Dekker van onderwijs gisteren aan de Tweede Kamer liet weten dat hij wil 'uitzoeken' of hij binnen de huidige wet de Steve Jobsscholen ruimte kan geven voor een experiment met 'meer flexibiliteit in de onderwijstijd'. Zelf bracht De Hond zijn dochter Femke (4) gisteren voor het eerst naar de basisschool in Amstelveen. Die wordt later dit jaar ook omgevormd tot Steve Jobsschool. De bekostiging van de iPads verschilt per school. De leerlingen van de Master Steve Jobsschool in Sneek kregen hun iPad van het schoolbestuur. Op andere scholen betalen ouders tien euro per maand en is er een fonds voor wie dat niet kan betalen. Scholen moeten verder betalen voor apps en digitale leermethoden, zoals ze ook met papieren leerboeken doen. Er is ook een 'virtueel schoolplein', waar kinderen van één school met elkaar kunnen chatten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden