Doemdenken

Herfst is prachtig maar crisissen lijken ook bij herfstachtige vergezichten beter te gedijen. Een rukwind en zijn dracht van dode bladeren heeft wellicht een grotere weerslag op onze zwaarmoedigheid dan gepeins over koopkrachtverlies te midden van het zongebruinde strandvolk. Zou de droefheid die in het huidige politieke discours ligt besloten, ook seizoengebonden zijn? Je kunt in ieder geval geen regeringsverklaring doornemen, geen commentaar aanhoren zonder alvast een enkeltje tranendal te reserveren. De woorden 'pijn', 'zorgen', 'offers' en 'hard gelag' zijn niet van de lucht. De strop is reeds aan de hoogste kerstboom geknoopt en onze putten vol kalfsoesters worden alvast gedempt. Stop de persen! In tijden waarin professoren overal in neerslachtigheid doceren, moeten juist rebellie en verzet de gemoedstoestand gaan stutten. Of zullen we ons welwillend naar het slachthuis van het doemdenken laten voortdrijven? Ik heb misschien makkelijk praten. Ik word deze week niet door deurwaarders uit mijn Madrileense flatje verjaagd en mijn Griekse hongerpensioen is niet met 30 procent naar beneden gecorrigeerd. Maar ik zit ook niet in een Colombiaans krot mijn tanden met rioolwater te poetsen of met mijn gezinnetje in Aleppo, Gaza of Ashkelon de raketinslagen te tellen.

Heel even dacht ik me in fort Kunst en Cultuur te kunnen verschansen om me aan andermans dromen te laven. Maar vluchten kan niet meer: voor ik het wist stond ik in een spookkasteel vol spinnewebben en verloren illusies. Ik heb ook de nare gewoonte om mij, als kunstconsument, door met prijzen overladen werken te laten verleiden. Maar de Europese en Nederlandse jury's lijken tegenwoordig als twee druppels water op hun economie: geïnfecteerd door het doemdenken, het duister en de dood. Zeker, allemaal respectabele bronnen van artistieke creativiteit. Maar nu even niet en niet in deze hoeveelheid. Ga eens de liefde ontdekken in Michael Haneke's film 'Amour' die dit jaar met de Gouden Palm is bekroond. Toen hoofdrolspeler Jean Louis Trintignant het script had doorgenomen dacht hij: "Gelukkig dat ik het scenario heb gelezen, nu hoef ik de film niet te zien". De kijk op ouderdom en dood bevindt zich met Haneke in terminale handen. Twee uren trage ontreddering, verval, leed en hopeloosheid. Steek dan met Kerst je hoofd door de strop, dat gaat sneller. Of ga als alternatief naar die andere liefdesfilm, van Jos Stelling, die met een Gouden Kalf is bekroond. De titel is al expliciet genoeg: 'Het meisje en de dood'. Als literair hors d'oeuvre kan ik u 'Post Mortem' aanbevelen van Peter Terrin, die er onlangs de Ako Literatuurprijs mee won. Het gaat over een schrijver wiens 4-jarige dochtertje door een hersensinfarct wordt getroffen. Zelf niet gelezen want aan de eerste vijftig bladzijden van 'Tonio' van A.F.Th. van der Heijden (Libris- en NS Publieksprijs 2012) had ik al genoeg. Prachtig geschreven trouwens, deze baksteen van rouw over de dood van de zoon van de auteur. Maar als u echt de kleuren en de geuren van het leven wil opsnuiven, hoop en kracht wil voelen, ver van het doemdenken, de koopkrachtplaatjes en de terminale fases, pak dan morgenochtend een leuk pad in een bosrijke omgeving.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden