Doelman Manuel Neuer, de extra verdediger van Die Mannschaft

Duitse keeper treedt bij dit WK steeds vaker op als libero achter zijn viermansdefensie

AMSTERDAM - Louis van Gaal had er in de aanloop naar het WK, toen de discussie over het spelsysteem van Oranje in alle hevigheid was losgebarsten, een handje van om voortdurend te spreken over een 1-5-3-2- of 1-4-3-3-systeem. Die '1' stond voor doelman Jasper Cillessen. Want de keeper, zo meent Van Gaal, is een wezenlijk onderdeel in een elftal.

De Duitse bondscoach Joachim Löw benoemt zijn keeper, Manuel Neuer, niet specifiek als hij zijn spelsysteem toelicht. Maar juist de rol van Neuer, doelman van Bayern München, verdient benadrukt te worden. En dat heeft niet zozeer te maken met zijn kwaliteiten - die zijn onmiskenbaar van hoog niveau - als wel met de invulling die hij geeft aan zijn taak als keeper. Neuer presenteerde zich dit toernooi steeds vaker als libero achter zijn viermansdefensie.

Illustratief was de achtste finale tegen Algerije, waar Duitsland met moeite van won: 2-1. Neuer toucheerde de bal liefst negentien keer buiten zijn eigen strafschopgebied. Hij speelt ver naar voren. "Dat laat onze verdedigers toe om hoger op te schuiven en de aanval beter te ondersteunen", complimenteerde bondscoach Löw. "Het gevolg is dat onze defensie vaak op de helft van de tegenstander speelt. Als je zo voetbalt, mag de keeper niet op zijn lijn blijven staan. Je hebt hem dan nodig om mee te voetballen."

Zijn voetballende kwaliteiten is één van de sterke punten van Neuer. Hij is een moderne, complete doelman; lang (1 meter 93), goed op de lijn, actief coachend, snel wendbaar en dus in staat om als libero zijn defensie te versterken. Löw, na Duitsland-Algerije: "Manuel is voor een doelman technisch enorm sterk. Hij is goed aan de bal en kan ook de ruimte perfect inschatten. Juist daarom moet hij in balbezit mee opschuiven. Op die manier is hij heel waardevol."

Maar het vergt ook durf. Franz Beckenbauer liet eerder deze week weten dat hij het moment vreest dat Neuer (28) zich een keer verslikt als meevoetballende keeper en zo een doelpunt tegen krijgt. In de halve finale tegen Brazilië, waartegen Duitsland met overmacht won (7-1), was van enig risico gaan sprake, maar wat als morgenavond, in de WK-finale tegen Argentinië, ineens de watervlugge Lionel Messi voor hem opduikt? Dan zijn frivoliteiten ongewenst, aldus Der Kaiser.

"Dat vind ik nou typisch weer zo'n ouderwetse gedachte", zegt oud-doelman Hans van Breukelen. "Keepers maken altijd fouten en Neuer heeft een fantastisch anticipatievermogen. Hij is voor mij de beste keeper van de wereld. Hij is allround en heeft een geweldige uitstraling."

Neuer, tot op heden vier keer gepasseerd dit WK, begon zijn carrière bij Schalke 04 in zijn geboorteplaats Gelsenkirchen. In 2011 stapte hij voor twintig miljoen euro over naar Bayern München, waarmee hij de Bundesliga, Duitse beker en de Champions League won. Onlangs verlengde hij zijn contract nog tot 2019. Sinds 2009 is Neuer als doelman een vaste waarde in het Duitse nationale team. "Ik vond Neuer bij Schalke al heel goed, maar bij Bayern heeft hij zich nog verder ontwikkeld", vindt Van Breukelen. "Qua compleetheid doet hij me een beetje denken aan Edwin van der Sar. Hij heeft snel voetenwerk, een goede techniek, is sterk in de één tegen één-situaties en ook goed in hoge ballen. Want mij betreft wordt hij gekozen tot de beste keeper van het toernooi."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden