column

Doelloos doormodderen in het passend onderwijs

René Kneyber Beeld Maartje Geels

Vorig jaar ging ik op reis. Het kostte me een lieve som geld. De bestemming: niet hier. Waar ik was, ik had geen idee. Van mijn moeder kreeg ik bezorgde telefoontjes over hoe het ging. 

Nou niet zo best, de auto was het langzaam aan het begeven, de kinderen was ik ergens kwijtgeraakt langs een snelweg, het geld op mijn bankrekening bleef miraculeus groeien, maar ik kon er niet meer bij, en ik had het idee in rondjes te rijden, steeds weer langs datzelfde dorpje en datzelfde monument, niemand die mij wist te vertellen waar ik was en het klimaat was ook niet om te harden.

Nou, zei ze, dat klinkt niet best, maar ‘was de reis ook een succes?’ Tja. Daar moest ik de auto toch even voor parkeren. Succes... Wat is succes, moeder? Ik ben in ieder geval niet meer waar ik was toen ik begon. Maar daar is dan denk ik alles ook mee gezegd.

Meer dan 2 miljard euro kost passend onderwijs ons ieder jaar, maar ‘niets wijst erop dat het een succes is geworden’ wist deze krant vorige week naar aanleiding van een onderzoek van DUO te melden. Maar ja, wat is succes? De doelen van passend onderwijs zijn inmiddels al zo veranderd dat dat nog maar moeilijk te zeggen valt. Zo was het oorspronkelijk een doel van passend onderwijs om leerkrachten en schoolleiders beter toe te rusten, maar dat streven is ergens ­tussen 2011 en nu in een of andere ambtelijke vuilnisbak verdwenen. Dus dat leraren het nu allemaal niet aankunnen, is uiteraard wel een probleem, maar dat maakt het officieel beschouwd nog geen mislukking.

Inclusiever

Nog zo’n voorbeeld: het hele idee dat passend onderwijs bedoeld zou zijn om onderwijs inclusiever te maken, dus om meer kinderen met specialistische zorgbehoeftes naar een reguliere school te krijgen, is helemaal nergens op gebaseerd. Inclusief onderwijs was en is helemaal geen doel van de wet. Dat de praktijk inmiddels desondanks is dat er steeds meer leerlingen met een flinke zorgbehoefte in het regulier onderwijs zitten, juicht u wellicht van harte toe als u een principieel voorstander bent van inclusie. Maar dit gegeven maakt de hele herziening nog niet geslaagd.

Zo kruipen er wel meer ideeën over wat passend onderwijs ook nog zou moeten zijn het concept in, en raken oorspronkelijke bedoelingen uit beeld. Problemen met de uitvoering van de Jeugdwet door de gemeente worden door leraren en schoolleiders onterecht beschouwd als een probleem met passend onderwijs. Als de betekenis van het begrip zo blijft uitdijen, wordt het uiteindelijk ‘alles’ en daarmee ‘niks’. Minister Slob spreekt daarom inmiddels al van te ‘hoge verwachtingen’, maar wat die verwachtingen wel zouden moeten zijn, lijkt hij nog niet te weten.

Nee, het enige wat we na een paar jaar passend onderwijs kunnen ­concluderen is dat we niet meer zijn waar we begonnen waren, dat we niet wensen te zijn waar we nu staan, en vooralsnog geen idee hebben waar het allemaal toe moet leiden. Als doelloos doormodderen de eigenlijke bedoeling van dit verhaal was, dan is passend onderwijs alsnog een daverend succes.

René Kneyber deelt zijn ervaringen als wiskundeleraar op het vmbo. Lees hier meer van zijn columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden