Doel moet blijven

Het Vlaamse plaatsje Doel, gelegen aan de Westerschelde, is een droef lot beschoren. Om plaats te maken voor een groot, modern havendok van Antwerpen, moet het plaatsje samen met drie andere dorpen verdwijnen. Daarmee herhaalt de geschiedenis zich, zeggen de inwoners van Doel. In 1570 verdronken in de Allerheiligenvloed vier dorpen in het Land van Seaftinghe, even verderop.

In 'Verdronken land' portretteert filmmaakster Carin Goeijers de inwoners van Doel. Dat wil zeggen, het handjevol inwoners dat is gebleven. Veel dorpsbewoners wilden de onteigening voorzijn en zochten hun heil elders. Maar sommigen blijven, voeren actie onder het motto 'Doel moet blijven', en wachten op wat komen gaat. Dorpspastoor Werkers bijvoorbeeld, die vindt dat 'één mens veel meer waard is dan een schip met containers'. Nog steeds leidt hij de zondagse mis en gaat hij voor in de communie, ook al zijn er hooguit tien dorpelingen om de hostie aan uit te reiken.

Toch is Werkers niet somber: ,,Toen ik hier kwam, 33 jaar geleden, hadden ze het over de uitbreiding van het Baalhoekkanaal. Binnen twee jaar vangen we de paling waar de kerk nu staat, zeiden ze. Ik heb hier nog nooit een paling gezien.''

De amateur-archeoloog intussen haalt zijn hart op aan wat hij in de omgeving uit de dichte modder haalt. Hij vindt scherven van potten, die door de werking van eb en vloed aan de oppervlakte komen. Sommige zijn nog goed bewaard gebleven. Als hij dan op zo'n scherf de duim afdruk van de pottenbakker ziet, vraagt hij zich af hoe het ding daar terecht is gekomen, welke vrouw de pot ooit in het vuur zette. Het maakt hem melancholiek. ,,Dan denk ik: wie heeft u gemaakt, wie heeft u gebruikt en wie heeft u verloren? Tussen verloren gaan en opgeraapt worden zit soms meer dan 700 jaar. Dat emotioneert me.''

Over tien jaar zal ook Doel onder het slib zijn verdwenen. Misschien maar goed ook, zegt de archeoloog, dan blijft het in elk geval bewaard.

Intussen is het akelig stil geworden in Doel. De oude schaapherder is het om het even. Hem krijgen ze niet meer weg. Dat zijn opvolger, een stadse herder zonder kennis van de getijden de schapen liet verdinken, ziet hij met lede ogen aan. De tijden zijn niet meer wat ze waren. De amateur-archeoloog kijkt met weemoed de verte in. De geschiedenis herhaalt zich, mijmert hij. Er staan vier kerktorens in de verte, net als in 1570. En net als het Land van Saeftinghe zal Doel onder het slib verdwijnen. Misschien dat dan de kerkklok van Doel ook nog tot in lengte van dagen zal blijven luiden, zoals de overlevering wil over de kerkklokken van het verdronken Land van Seaftinghe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden