Doe de lindyhop

De lindyhop rukt op. De swingdans uit de jaren twintig verspreidt zich vanuit Amsterdam en Utrecht naar andere grote steden. Lindyhop, zegt een swingdanser, is 'instant geluk'.

TEKST SARAH-MIE LUYCKX

De sfeer is opgewekt in de studio's van de Utrechtse Dansvloer. Twintigers en dertigers bewegen driftig. Hun dans oogt als een expressieve vorm van rock-'n-roll. Het is de lindyhop, een swingdans uit de jaren twintig en dertig, die meelift op de nostalgie-revival in Nederland. Docent Jojanneke Heidema (38), in het dagelijks leven kinderarts, kijkt met zichtbaar plezier naar een kersverse groep lindyhoppers.

"Het mooie van beginners is dat je ze enthousiast kunt maken", zegt ze. "Lindyhop betekent écht iets in mijn leven; ik kan er zo veel in kwijt. Het is daarom ontzettend leuk om anderen erin mee te slepen."

Veel overtuigingskracht is niet nodig. "De dans promoot zichzelf. Wie hem ziet, wordt er meestal onmiddellijk door aangestoken." Dat komt door het uitbundige en vrolijke karakter van de lindyhop, die wordt gedanst op muziek die vóór de Tweede Wereldoorlog door big bands werd geïntroduceerd. Ook het feit dat er alle ruimte is voor improvisatie speelt een rol. Er zijn een paar basispassen en figuren waarbij partners om elkaar heen draaien. Verder hebben zij de vrijheid de dans naar eigen gevoel in te vullen. Kortom: iedereen kan uit zijn dak gaan.

Heidema raakte zelf een decennium geleden in de ban door een vriendin die was geëmigreerd naar Australië, waar de lindyhop enorm populair was. Ze hing haar hobby, acrobatische rock-'n-roll, aan de wilgen en nam les in Amsterdam, waar een kleine lindyhopscene was ontstaan. In 2007 besloot ze met twee andere adepten dat zo'n scene er in Utrecht ook moest komen. Ze richtten dansschool 'Swing in Utrecht' op. Die werpt sinds een jaar of twee zijn vruchten af. "De stad telt nu een paar honderd lindyhoppers." Niet veel op een bevolkingsaantal van 300.000, maar het begint te komen. Bovendien slaat de trend nu aan in een flink aantal andere steden als Rotterdam, Den Haag en Breda.

Enthousiast swingdanser Malou ter Horst (28) slaat, sinds ze anderhalf jaar geleden les nam bij Swing in Utrecht, in haar stad geen lindyhop-event over. Elke woensdagavond gaat ze naar de informele Hopspot. Ook is ze elke tweede zondag van de maand op de Tea Dance, waarvoor de meeste dansers zich in retrostijl kleden. Wat beweegt haar? Ter Horst stralend: "Het romantische sfeertje van vroeger; vaak heb ik het gevoel dat ik een film zit. Maar je krijgt ook ontzettend veel energie van de muziek. Ik dans meestal drie, vier uur achter elkaar en ga altijd als een stuiterbal naar huis. En een fijne bijkomstigheid is dat je op zo'n avond niet veel geld kwijt bent. De entree voor feesten is zo'n 5 euro. En je drinkt vooral water, want na meer dan twee biertjes breng je er niet veel meer van terecht."

Dat in deze tijden van crisis lindyhop opkomt, kan volgens Ter Horst geen toeval zijn. De dans brak in de Verenigde Staten begin jaren dertig - toen er eveneens een recessie heerste - ten volle door. Duizenden Amerikanen vergaten zwierend hun zorgen in onder meer de Harlemse Savoy Ballroom, waar volgens vele verhalen de dans een paar jaar eerder zijn naam kreeg. Een een journalist vroeg er in 1927 aan de zwarte George Snowdon hoe zijn dans heette. De man refereerde aan een krantenkop uit dat jaar, Lindy hops the ocean, die sloeg op Charles Lindberghs beroemde vlucht van New York naar Parijs. Snowdon vond zijn fenomenale voetenwerk wel wat weg hebben van Lindberghs vliegkunsten en antwoordde: 'The Lindyhop. We're flying just like Lindy did'.

Afro-amerikanen zijn cruciaal geweest voor de ontwikkeling van de dans. Zwart Amerika begon in de jaren twintig met het parodiëren van de destijds bij de witte gegoede klasse populaire Charleston, waarbij de dansers stijf rechtop stonden en enkel met hun ledematen wapperden. Zwarte dansers gaven er een eigen draai aan door wilder en uitbundiger te bewegen. Ze voegden er het bouncen aan toe, dat kenmerkend is voor lindyhop: de dansers, met de voeten plat op de grond, maken met de benen constant verende bewegingen. Bovendien ontwikkelde de lindyhop zich als een partnerdans, terwijl zijn voorganger louter individueel wordt uitgevoerd.

Wie de lindyhop wil dansen, heeft wel een paar lessen nodig. Jojanneke Heidema: "Na vier of vijf keer stimuleer ik mijn leerlingen al om op de Hopspot of een Tea Dance te gaan oefenen met de gevorderden. De scene is erg sociaal. Beginners worden met open armen ontvangen."

Dat beaamt lindyhopper Rose Vonk (33). "Deze subcultuur voelt als een warm nest. Iedereen is hartelijk en open; geen haat en nijd. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de mensen die er deel van uitmaken, nerds en vrouwen met creatieve beroepen die lol willen hebben." Ook internationaal leidt de lindyhop tot geslaagde contacten. "In verschillende landen, met name Zweden, is de scene groot. Als je daar naar een dansfeest gaat, eindig je na afloop in een restaurant en hou je vervolgens contact via Facebook."

Malou ter Horst bezocht in september een meerdaags evenement in Istanbul. Op haar iPhone laat ze een filmpje zien van het slotfeest op een boot op de Bosporus. Op het dek dansen paren in retrokleding. "Instant geluk", verzucht ze. "Je allermooiste jurk aan, daaronder gympies van de Schoenenreus. Dan voel ik me het allerlekkerst."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden