Doden bij herdenking in Chili

SANTIAGO (Reuter, AFP) - Twee Chilenen zijn gedood en minstens zes zwaar gewond bij botsingen tussen de Chileense politie en enige duizenden demonstranten, die zaterdag de twintigste verjaardag herdachten van de staatsgreep waarin marxistisch president Salvador Allende en duizenden landgenoten om het leven kwamen.

Kort daarvoor had voormalige dictator Augusto Pinochet, die in 1973 de staatsgreep leidde, voor het eerst in zijn leven een uitlating gedaan die in de buurt kwam van een verontschuldiging. “Wie in de oorlog heeft gestreden, weet hoe het geluid van langsfluitende kogels klinkt, weet wat het is om tegenover vijanden te staan. Dat veroorzaakt een psychische gesteldheid, die in veel gevallen kan leiden tot niet te rechtvaardigen excessen”, aldus de generaal die nog maar een week geleden volhield dat hij een gerechtvaardigde oorlog streed tegen communistische guerrillastrijders.

Korte tijd daarna verzamelden zich in het centrum van Santiago ongeveer drieduizend betogers om te protesteren tegen de staatsgreep van destijds. De - democratisch gekozen - regering van president Aylwin had geen toestemming verleend voor die demonstratie en de politie trad met waterkanonnen en wapenstok op. Een demonstrant kwam om het leven toen hij werd overreden door een waterkanon, een tweede dode viel bij een schietpartij bij het graf van Allende.

In een korte plechtigheid plaatste Allendes weduwe een boeket bloemen in het raam van het Moneda-paleis, het presidentiele paleis waar twintig jaar geleden haar echtgenoot zichzelf van het leven beroofde toen Pinochet-getrouwe troepen het gebouw omsingelden. “Salvador Allende, rust in vrede. Je volk houdt van je, bewondert je. We missen je”, zei Hortensia Bussi met tranen in haar ogen.

Generaal Pinochet, die het land ruim zestien jaar in een ijzeren greep hield, is nog steeds opperbevelhebber van het leger. Na lange onderhandelingen met de burgeroppositie, en onder druk van het buitenland, stemde hij er in 1990 mee in de macht af te staan aan een burgerbewind. Aanvankelijk was er veel kritiek op dat aanblijven van de dictator als chef van het leger, maar inmiddels kijken zelfs zijn tegenstanders daar genuanceerder tegenaan. Zij beseffen dat de voormalige dictator in feite het leger tijdens de overgangsperiode naar de democratie onder controle heeft weten te houden.

“Ik denk dat Pinochet een rol heeft gespeeld bij het weerhouden van diegenen die een autonomere rol voor het leger nastreefden”, zei Ricardo Lagos, een belangrijke socialistische leider, die zich altijd heeft verzet tegen het bewind van Pinochet, tegen het Chileense dagblad El Mercurio. Hij wees op het onbetwiste leiderschap van Pinochet binnen de Chileense strijdkrachten.

Hoewel de situatie in de eveneens door militairen geregeerde buurlanden van Chili nog veel ernstiger was, stond Pinochet symbool voor de wreedheid van de Latijns-Amerikaanse dictaturen in de jaren zeventig. Volgens officiele gegevens zijn onder zijn bewind 2 215 Chilenen vermoord en 1 000 andere verdwenen na hun arrestatie door de veiligheidsdienst. Bovendien zijn tijdens zijn regime vele duizenden Chilenen opgepakt, gemarteld en het land uitgezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden