Dodelijke hersenkwaal mogelijk afkomstig van 'Gekke-koeienziekte'

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - In Engeland is grote opwinding ontstaan nu de Britse regering heeft toegegeven dat er een verband kan zijn tussen de 'gekke-koeienziekte' (BSE) en de menselijk variant Creutzfeldt-Jakobziekte (CJD), eveneens een dodelijke hersenaandoening.

Wetenschappers in Engeland hebben een nieuwe vorm van CJD ontdekt bij tien Britten die de afgelopen twee jaar zijn overleden. De onderzoekers noemen een relatie met BSE, de vergelijkbare ziekte onder runderen die Groot-Brittannië sinds 1986 teistert, als “meest waarschijnlijke” oorzaak. Diergeneeskundige experts in Brussel komen morgen bijeen om te bezien of de regels van de Europese Unie voor de export van Brits vlees moeten worden herzien. Het Nederlandse ministerie van volksgezondheid stelt een onderzoek in.

Nederland is goed voor de import van 14 000 ton Brits rundvlees per jaar. Een van de importeurs is Albert Heijn, die het zogenaamde 'Greenfields-vlees' uit Noord-Ierland haalt. De ontdekking dreigt Britse vleeseters in rep en roer te brengen. CJD is een hot issue in Engeland en ook in Duitsland, vooral omdat er vragen zijn over een mogelijke relatie met BSE - boviene spongiforme encefalopathie. Tien jaar lang heeft de Britse regering volgehouden dat er geen verband is met de runderziekte die in Engeland op grote schaal voorkomt en waarvoor inmiddels zo'n 160 000 stuks vee zijn vernietigd.

“Geen paniek”, was gisteren de boodschap van de Britse minister van gezondheid, Stephen Dorrell, in een speciale verklaring voor het Lagerhuis. De bewindsman zei dat de regering de bevindingen van de groep onafhankelijke onderzoekers - leden van een adviescommissie van de regering - accepteert, maar onderstreepte dat er nog steeds geen wetenschappelijk bewijs is voor een verband tussen CJD en BSE. De onderzoekers sluiten niet uit dat de relatie dateert van voor 1989, het jaar waarin de Britse regering maatregelen nam tegen de runderziekte, aldus Dorrell. Na die maatregelen is BSE op zijn retour in Groot-Brittannië maar het is de vraag of die maatregelen afdoende zijn. Het aantal ziektegevallen daalde van ruim 36 000 in 1992 tot zo'n 10 000 vorig jaar.

De minister sleepte de verklaring van Sir Kenneth Calman erbij om te benadrukken dat er geen reden is voor ongerustheid. De hoogste medicus op zijn ministerie zei dat hij “vlees blijft eten als onderdeel van een gevarieerd dieet”. Die uitspraak leidde tot hoongelach bij de oppositie. Labourwoordvoerster Harriet Harman stelde dat de tijd van het “niets aan de hand” nu toch wel voorbij is. “Ik denk niet dat we nog langer bewindslieden kunnen tonen die hun kinderen op televisie hamburgers voeren”, sneerde zij in een verwijzing naar ex-minister John Gummer (landbouw) die in 1990 zijn vierjarige dochter gebruikte om paniekverhalen over BSE de kop in te drukken.

De jongste ontwikkelingen zijn koren op de molen van wetenschappers die steeds hebben gewaarschuwd voor de gevaren van BSE. Eén van hen is de microbioloog Stephen Dealler die hardere maatregelen eiste en meer geld voor onderzoek. Hij betichtte de regering ervan de risico's bewust te onderschatten om de Britse vleesindustrie niet te schaden.

Maar de vleesproducenten kregen toch klappen. Uit een enquête van de BBC bleek vorig jaar dat een kwart van de ondervraagden is gestopt met eten van vlees, of veel minder daarvan eet. Ook diverse scholen haalden de runderlap van het menu in navolging van twijfelaars-met-naam als de neuroloog Bernard Tomlinson. De Duitse deelstaat Rijnland-Palts stelde vorige maand een verbod in op import van Brits vlees, hoewel dat door Brussel illegaal werd genoemd. De oppositie eiste dat de regering duidelijk uitspreekt of vlees nu wel of niet zonder gevaar kan worden gegeten. Dorrell zei dat er geen aanleiding was de huidige praktijk te wijzigen, maar hij heeft opdracht gegeven voor vervolgonderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden