Dode Hugo Chávez beheerst verkiezingen

Kloon Maduro vrijwel zeker van winst, al rukt oppositie op

EDWIN KOOPMAN

Het is even wennen: Venezolaanse verkiezingen zonder Hugo Chávez. De zelfverklaarde revolutionair, die in oktober werd herkozen tot president, overleed vorige maand aan kanker. Zondag moet duidelijk worden wie zijn termijn van zes jaar tot 2019 vol mag maken.

Gedoodverfde winnaar is Nicolás Maduro, hoewel de waarnemend president en kandidaat van de regerende revolutionaire coalitie geen eigen verhaal heeft. Hij presenteert zich als de schaduw van Chávez, wetende dat diens aanhang op hem stemt omdat hun leider dat wilde. Het moment voor zijn dood waarop Chávez Maduro aanwees als zijn opvolger, is op TV uitentreuren herhaald.

Chávez ontbreekt fysiek, maar was zelden zo aanwezig. In de mengeling van collectieve rouw, verkiezingscampagnes en politiek opportunisme is hij verheven tot een heilige wiens zegen boven Maduro hangt. Onlangs vertelde Maduro zelfs geëmotioneerd hoe Chávez aan hem verscheen in de vorm van een vogeltje.

In de peilingen staat Maduro comfortabel op winst, tot frustratie van de coalitie van ruim twintig oppositiepartijen, die hoopte dat met Chávez' dood alles zou veranderen.

Vooralsnog is hun eigen strategie het enige dat is veranderd. De ooit zo gematigde ex-gouverneur Henrique Capriles ontpopte zich tot een furieus straatvechter. In oktober profileerde hij zich in de verkiezingscampagne nog als de verzoener, als de tegenpool van Chávez met diens agressieve scheldpartijen, als de man van de eenheid in een verdeeld land. Hard tekeer gaan tegen de zieke Chávez zou averechts hebben kunnen uitpakken. Maar het werkte niet. Capriles verloor de verkiezingen en dat verlies werd gevolgd door minstens zo dramatische regionale verkiezingen in december.

Deze keer zoekt Capriles de confrontatie die hij met Chávez niet aandurfde. "Leiderschap erf je niet, je bouwt het op," sneert hij naar Maduro, die hij medeverantwoordelijk houdt voor de criminaliteit, de corruptie, de inflatie: "Jíj bent het probleem, Nicolás!" Voor het eerst wordt ook de integriteit van de Nationale Kiesraad in twijfel getrokken, wegens legitimatie van het machtsmisbruik door de regeringskandidaat.

De ultrakorte campagne van amper twee weken dwingt tot snel pieken, maar de strijd is ongelijk. Maduro financiert zijn campagnes uit de staatskas en vrijwel alle televisiekanalen staan onder controle van de regering.

Op die kanalen ging bijvoorbeeld ook na de wettelijke afsluiting van de campagnes de propaganda gewoon door, met herdenkingen van de coup tegen Chávez die precies 11 jaar geleden plaatsvond.

Capriles rest de straat. Met de honderdduizenden die deze week in Caracas voor hem de straat opgingen wil hij potentiële thuisblijvers overhalen om zondag te gaan stemmen. Zijn grootste angst is namelijk een lage opkomst van de gedemotiveerde middenklasse die het geloof in de overwinning heeft verloren. De nieuwe aanvalstactiek van Capriles en de hemeltergende presentatie van Maduro hebben het gat tussen de twee wel verkleind, maar de tijd was te kort om een zege voor Maduro in gevaar te brengen.

De nervositeit rond de campagnes leidde tot politiek geweld. Woensdag raakten zeker negen mensen gewond bij rellen na een bijeenkomst van de oppositie. Eerder viel een revolutionaire knokploeg een kampement aan van hongerstakende studenten die vrije en transparante verkiezingen eisten.

Radicale groepen willen dat Capriles zondag de uitslag niet accepteert als er tekenen van fraude zijn. Die druk zal toenemen indien de winst van Maduro beperkt blijft tot enkele procenten. Persoonlijk heeft Capriles weinig te verliezen; na twee verloren wedstrijden zal hij na zondag toch op zoek moeten naar een andere baan.

Maduro: ChávezChávezChávezChávezChávez...
Spottend met de totale vereenzelviging van Nicolás Maduro met zijn overleden voorganger Hugo Chávez wordt op www.madurodice.com minutieus bijgehouden hoe vaak hij in het openbaar verwijst naar zijn leermeester.

Vrijdagavond stond de teller op 7255 keer in 38 dagen. Maduro zelf is not amused en noemt de pagina onderdeel van een lastercampagne: "Ik voel me schuldig, het is te weinig. Ik had hem een miljoen keer moeten noemen, zo vaak als ik aan hem denk." De redactie van de site antwoordde met een prijsvraag voor degene die het aantal keer 'Chávez' tijdens Maduro's campagne goed zou raden. De winnaar is nog niet bekend gemaakt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden