'Dode bultrug kan voor natuurlijk spektakel zorgen'

Dierenartsen hebben de bultrug Johannes, die bij Texel was gestrand, vrijdagavond een laatste slaapmiddel gegeven. Beeld anp

Dierenartsen hebben de bultrug Johannes, die bij Texel was gestrand, gisteravond een laatste slaapmiddel gegeven. Het is de bedoeling dat hij in slaap valt, stopt met ademen en sterft. Hoe lang dat zou duren was niet bekend. De gezondheidstoestand van het dier was zo slecht, dat er geen andere keuze was dan de dood, zo meldde het Dolfinarium in Harderwijk, waarvoor de dierenartsen werken.

Twan Teunissen van ARK Natuurontwikkeling ging er eerder op de dag vanuit dat het dier het niet zou halen. Hij hoopt dat de dode bultrug op de zandplaat de Razende Bol blijft liggen: dat biedt een unieke kans om van dichtbij te onderzoeken hoe de natuur het kadaver zelf opneemt.

Waarschijnlijker is dat de walvis wordt geruimd en naar museum Naturalis in Leiden gebracht. Daar zoeken ze naar de doodsoorzaak en zetten het skelet weer in elkaar. Zonde, meent Teunissen. "Ik heb er alle begrip voor als een walvis op het drukke strand van IJmuiden aanspoelt, de gemeente het kadaver laat opruimen en het dier vervolgens in een museum terechtkomt." Maar nu is er volgens hem sprake van een totaal andere, en unieke situatie die niet snel meer zal voorkomen. "Het kadaver ligt op een verlaten zandplaat waar geen publiek komt. Zou het niet mooi zijn de resten van het dier daar te laten liggen, om te zien hoe de natuur de kringloop sluit? Sommige mensen vinden mij om deze opinie 'dieptriest', las ik op Twitter. Maar ik kan me geen waardiger afscheid voorstellen."

In de Verenigde Staten kunnen condors weken leven van het kadaver van een walvis. In Arctische gebieden komen beren op de aangespoelde kolossen af, weet Teunissen. "Het kadaver vormt een gigantische hoeveelheid vet en eiwitten die dieren juist in de winter nodig hebben. In Nederland kan ik me voorstellen dat eerst meeuwen zich aan de weke delen van het dier tegoed doen. Ze zullen aan zijn ogen prikken, en later aan de neus en de anus. Maar afgelopen maand waren er berichten dat voor de Belgische kust de grijze zeehond zijn tanden had gezet in bruinvissen. Zeehonden verwacht ik óók bij dit kadaver."

Teunissen legt uit dat zich in de maag en de darmen van de dode bultrug gassen ontwikkelen. Op een gegeven moment zal de druk zo groot worden, dat het kadaver 'ontploft'. "Als het lichaam openligt, zal dit nog meer dieren aantrekken. Denk aan de vis- en zeearend. Maar eerlijk gezegd: ik weet ook niet precies wat zich bij het kadaver zal aandienen. Waarom laten we dit niet gewoon gebeuren, en leggen we het verloop twee keer per week met een camera vast totdat de bultrug helemaal door de natuur is opgenomen? Die processen maken we zelden mee in Nederland, zeker als het om een enorme bultrug gaat."

Teunissen werkt bij ARK Natuurontwikkeling mee aan het project 'Dood doet leven', waarin kadavers van reeën en zwijnen in de natuur met rust worden gelaten, en soms zelfs met opzet worden neergelegd. "Een dood dier vervult de functie van een drukbezocht restaurant, waar honderden andere dieren aan de dis schuiven. Imposante soorten zoals raaf, vos of gier, maar ook kleiner grut zoals aaskevers, vliegen en kledingmotjes. Kadavers vormen daarmee de laatste schakel in een ingenieuze voedselketen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden