Dochter Schiffmacher stelde boek met zijn foto's samen

FOTO | Henk Schiffmacher raakte eerst als fotograaf geïnteresseerd in tatoeages. Pas daarna begon hij zelf de inktnaald te hanteren.

Gebakken hond smaakt uitstekend volgens Henk Schiffmacher (64), de beroemdste tattoo artist van Nederland. "Een beetje geitachtig." Hij at het gerecht ooit in een Filippijns dorpje waar hij maandenlang rondhing. Het arme beestje heette Apollo en is, in onthoofde maar nog ongebakken toestand, terug te vinden in een fotoboek dat vrijdag verschijnt: 'Henk Schiffmacher - Photographer'.

Dat hij vlak voor zijn pensioen nog naam maakt als fotograaf, is de verdienste van dochter Texas Schiffmacher. Zij besloot zich te verdiepen in de foto's die haar vader in de jaren zeventig als freelancer maakte, onder meer voor de Nieuwe Revu. Twee jaar lang bekeek ze vele honderden negatieven, slordig opgeslagen in zeker twintig kasten in haar vaders huis. "Ik bewaar alles", vertelt Schiffmacher door de telefoon vanaf zijn vakantieadres. "Maar ik ben niet zo'n archivaris."

Het boek dat er nu ligt, is háár project, benadrukt hij. "Haar boek met mijn foto's." Zelf had hij graag wat tekst toegevoegd aan de beelden, al was het maar tijd en plaats. Las Vegas, Hongkong, Thailand, Amsterdam, een camping op de Veluwe in de seventies. "Maar het is een heel eigenwijs kind. Haar idee is: je gaat beter kijken als er geen verhaal bij staat."

Wie onbevangen bladert, ziet al gauw motieven. Schiffmacher was een straatfotograaf, 'geen geweldige', vindt hij zelf, maar wel één die wist door te dringen tot de ruigere subculturen. Die van de Hells Angels bijvoorbeeld, die rondhangen voor hun clubhuis of de kist dragen van een gestorven 'brother'.

Ook bij Japanse onderwereldfiguren wist hij binnen te komen. Eén van hen toont een afgehakt vingerkootje op sterk water. Wie zijn excuses aanbood, hoorde een eigen vingertop mee te sturen, licht Schiffmacher toe. "Die man op de foto had een hele rij flesjes staan. Deze pink heb ik mee naar huis gekregen."

Zulke smeuïge uitleg mist de argeloze kijker wél, net als de namen van enkele beroemdheden die in het boek voorkomen. De junk die in een afbraakpand een spuit in zijn arm zet, blijkt Dr. Rat te zijn, ook wel de godfather van de Nederlandse graffiti genoemd.

En de harige enkels boven een afgezakte broek, gefotografeerd vanonder een wc-deur, behoren toe aan de beroemde Amerikaanse journalist en schrijver Hunter S. Thompson, met wie Schiffmacher een paar dagen in Las Vegas optrok. "Kwajongensachtig gedoe: gooien en smijten en schieten op een schietbaan, elkaar in de maling nemen."

Het opvallendste motief is de tatoeage. Schiffmacher fotografeerde weelderige, met bloemranken versierde borsten maar ook veel rauwer werk: een onderarm waarop je nog net iemand in een wc-pot ziet verdrinken en daaronder de tekst 'vaarwel wreede wereld'. Handen en zelfs een gezicht helemaal vol inkt. Die manier van tatoeëren typeert Schiffmacher als 'gevangenisstijl, zelfgemaakte rommel'. De tatoeage was toen nog een avontuur, uitgevoerd in achterafkamertjes en niet in schone, professionele tattooshops.

Op de allereerste pagina van het boek staat een oude Utrechter in zijn hemd, de armen vol blauwgrijze zeemansafbeeldingen. De man werd 'Kadaver' genoemd, zegt Schiffmacher omdat hij vaak dronken voor lijk in de goot lag. Maar voor de camera deed hij het uitstekend: "Hij communiceerde zo lekker met al die plaatjes op zijn lichaam. Hij was een van de eerste getatoeëerde mensen die ik fotografeerde en is een soort sleutelfiguur in mijn bestaan geworden."

Zo raakte de jonge Schiffmacher via de fotografie geïnteresseerd in het vak waarmee hij later wereldberoemd zou worden. Na tien jaar verruilde hij zijn camera voor de inktnaald, waarmee hij onder anderen Herman Brood, Lady Gaga en Robbie Williams versierde. Fotograferen doet hij al decennia niet meer. "Ik werd na een tijdje moe van mijn eigen aanwezigheid als fotograaf in allerlei gevoelige scènes. Klak klak klak, zo brutaal. Nu sla ik beelden op in mijn hoofd."

Henk Schiffmacher - Photographer GUP en Top Notch, 240 pagina's, euro 35.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden